Ranked: Alle Grand Theft Auto-games op een rijtje

Op 19 november verschijnt na dertien jaar wachten eindelijk een nieuwe Grand Theft Auto-game. Vrijwel iedereen met een PlayStation 5 of Xbox Series kijkt uit naar de release en heeft zijn of haar pre-order staan. Laten we voordat het zover is echter even terugkijken naar het verleden. Claudia en ik (Rudy) gingen namelijk in debat om de rangorde van de Grand Theft Auto-games voor eens en altijd te bepalen. Of nou ja, tot de release van GTA 6 natuurlijk. Om je even een kijkje achter de schermen te geven: de discussie resulteerde in een bloedbad. Benieuwd naar het resultaat daarvan? Dat lees je in deze Ranked van Grand Theft Auto!

D Tier – Crime never pays

12. Grand Theft Auto Advance - Claudia
Grand Theft Auto: Advance is wat mij betreft het minst interessante deel uit de reeks. De game verscheen voor de Game Boy Advance en probeert de klassieke GTA-formule naar Nintendo's handheld te brengen. Je speelt als Mike, een crimineel die na een mislukte overval op zoek gaat naar de persoon die zijn partner heeft vermoord. GTA: Advance is voor mij een goed voorbeeld van een game die vooral interessant is vanwege het platform waarop hij verscheen.

Het idee om een GTA-game naar de Game Boy Advance te brengen, klinkt aanvankelijk als een leuk idee. De technische beperkingen zijn echter te groot om de ervaring echt goed te maken. Ik mis vooral de sfeer en vrijheid die de reeks zo sterk maken. De terugkeer naar Liberty City is een leuke knipoog naar GTA III, waarvan GTA: Advance oorspronkelijk een GBA port van had moeten zijn, maar dat is wat mij betreft niet genoeg om de game te redden. Ik zie Advance dan ook vooral als iets voor verzamelaars en fans die alles van GTA willen spelen.

C Tier – 2 sterren? Geen probleem!

11. Grand Theft Auto: Chinatown Wars - Rudy
Claudia was het niet met mij eens, maar de aanhouder wint. Grand Theft Auto: Chinatown Wars opent de C Tier. De game verscheen oorspronkelijk voor Nintendo DS, wat direct resulteerde in torenhoge cijfers. Grand Theft Auto was immers onderweg te spelen en dat was destijds reden voor een feestje. Ergens terecht, maar als we heel erg objectief naar Chinatown Wars kijken, moet je toch ergens concluderen dat dit niet een van de sterkere delen in de franchise is.

Een GTA-game in de een van de lagere tiers plaatsen is eigenlijk onmogelijk (op Advance na). Maar laten we even eerlijk zijn: na het spelen van de Stories-delen op PSP wil je toch eigenlijk niet meer aan de gang met de originele release van Chinatown Wars. De PSP-variant kan ik nog begrijpen, maar de modderige graphics, clunky gameplay en het asymmetrische topdownperspectief hebben de tand des tijds wat mij betreft niet doorstaan.

10. Grand Theft Auto - Claudia
Dat de eerste Grand Theft Auto aan het begin van een legendarische franchise zou staan, had niemand verwacht. Het idee was simpel, maar de vrijheid maakte de game bijzonder. Je kon zelf bepalen hoe je de opdrachten uitvoerde en hoeveel chaos je veroorzaakte. Dat gevoel van vrijheid vormt nog steeds de basis van de franchise. Wat de eerste GTA vooral bijzonder maakt, is dat de game destijds weinig vergelijkbare concurrentie had. Het idee om een crimineel te spelen die vrij door een stad kan bewegen, auto's kan stelen en opdrachten kan uitvoeren, was opvallend. De game geeft je bovendien punten voor het plegen van misdrijven. Hoe meer chaos je veroorzaakt, hoe hoger je score.

De eerste Grand Theft Auto is echter op bijna elk ander vlak gedateerd. De besturing is wennen, de graphics zijn simpel en de missies bieden weinig afwisseling. Ook ontbreekt het aan een sterk verhaal en interessante personages. Als beginpunt van een grote gamefranchise is GTA belangrijk, maar als game zelf vind ik hem niet meer dan aardig. Voor mij is dit vooral een stukje gamegeschiedenis dat je moet kennen, maar niet per se hoeft te ervaren.

9. Grand Theft Auto 2 - Rudy
Wat ons betreft wisselen Grand Theft Auto en Grand Theft Auto 2 stuivertje met elkaar. De games waren destijds een genot om te spelen, maar leken op het thema na in de verste verte niet op het product dat vanaf Grand Theft Auto III daadwerkelijk tot leven wist te komen. Toch wist Grand Theft Auto 2 de franchise iets vooruit te duwen, mede door zijn mechanics die inspeelden op de georganiseerde misdaad.

Denken we echter terug aan de eerste twee delen binnen de franchise, dan schiet direct de Mayhem-gameplay te binnen. Grand Theft Auto 2 draaide namelijk volledig op schuttingtaal, extreem geweld en redelijk verse graphics. Haal je dat uit de berekening, dan blijft er in essentie weinig over van de 2,5D-misdaadsimulator.

8. Grand Theft Auto: Liberty City Stories - Claudia
Liberty City Stories bracht de bekende stad uit GTA III naar de PlayStation Portable. De game speelt zich af vóór GTA III en volgt Toni Cipriani, een lid van de Leone-familie die zich een weg omhoog probeert te werken binnen de maffia. Wat Liberty City Stories bijzonder maakt, is de manier waarop de game voortbouwt op de wereld van GTA III. Je krijgt meer inzicht in de macht van de verschillende maffiafamilies en ziet hoe bepaalde gebeurtenissen uit de voorganger tot stand zijn gekomen.

Toch voelt Liberty City Stories wat beperkt aan. Ondanks wat nieuwe toevoegingen ten opzichte van GTA III, zoals multiplayer, voelt Liberty City Stories toch meer als een kleinere versie van een bestaande game. Ik waardeer wat Rockstar met de PSP heeft gedaan, maar ik zou deze game niet snel boven de grote consoleversies plaatsen. Voor liefhebbers van Liberty City is het een leuke toevoeging, maar voor de rest is er weinig dat echt blijft hangen.

B Tier – 3 sterren: Call in the airsupport!

7. Grand Theft Auto: Vice City Stories - Claudia
Vice City Stories speelt zich af in Vice City, maar dan twee jaar voor de gebeurtenissen uit GTA: Vice City. Je speelt als Victor Vance, die na een reeks problemen steeds dieper in de criminele wereld terechtkomt. Victor Vance is een ander soort hoofdpersonage dan Tommy Vercetti. Hij begint niet als een doorgewinterde crimineel die zijn eigen imperium wil opbouwen, maar als een militair die door omstandigheden steeds verder in de onderwereld belandt. Dat maakt zijn verhaal interessant, al is het niet altijd even sterk uitgewerkt.

Het grootste pluspunt is de terugkeer naar Vice City. De stad heeft een eigen uitstraling en de soundtrack past goed bij de setting. Ook het imperium-systeem is een leuke toevoeging. Je kunt verschillende bedrijven overnemen en uitbouwen, wat een extra laag aan de gameplay geeft. De game laat bovendien zien wat Rockstar met de PSP-hardware kon bereiken. De wereld is behoorlijk groot en bevat genoeg activiteiten om je een tijd bezig te houden. Toch voelt Vice City Stories soms meer als een uitbreiding dan als een volwaardige nieuwe GTA. De stad is grotendeels bekend terrein en de gameplay bouwt voort op wat we al uit Vice City kennen. Ook is het verhaal minder sterk dan dat van Tommy Vercetti. Het is een goede GTA-game, maar mist de impact van zijn tegenhanger op de PlayStation 2.

6. Grand Theft Auto III - Rudy
Als we het over games die een bepaalde consolegeneratie bepalen hebben, kunnen we Grand Theft Auto III niet buiten beschouwing laten. De PlayStation-exclusive wist een vermakelijke franchise om te toveren tot iets dat op het punt stond om de wereld te veroveren. Dit derde deel wist een platte wereld om te toveren tot een driedimensionale wereld waarin criminaliteit geen grenzen kent, personages een game dragen en die ouders deed beseffen dat games helemaal niet zo kinderachtig waren als gedacht.

Lovende woorden, maar toch ontstijgt Grand Theft Auto III de B Tier niet. Waarom? De game werd al snel overtroffen door een aantal andere delen die de franchise naar een hoger niveau wisten te tillen. De dikke mist die over Liberty City viel, gaf sfeer, maar verborg de grote limitaties en Claude als personage is gewoon niet bijzonder interessant.

A Tier – 5 sterren: Schakel het leger in!

5. Grand Theft Auto IV - Rudy
Niko, let's go booooooowling. Grand Theft Auto IV is zonder twijfel een bijzonder indrukwekkende game. Het vernieuwde Liberty City is een genot om te verkennen en de focus op het realisme doet de sfeer in Grand Theft Auto IV ontzettend veel goeds. Toch voel ik (Rudy) mij genoodzaakt om het vierde deel in de A Tier te mieteren.

Grand Theft Auto IV is in geen enkel opzicht een slechte game. Sterker nog, dit vierde deel is ontzettend goed, mede dankzij zijn verhaal gebaseerd op de moderne variant van ‘The American Dream’. Toch is naar mijn idee de cast van GTA IV weinig memorabel. Roman kunnen we ons allemaal wel herinneren, maar niet per se om de juiste redenen. Verder is het vooral de omgeving en Niko zelf die zijn bijgebleven, maar de kracht van een goede GTA zit wat mij betreft in de omringende cast die absurde momenten, realiteit buigende situaties en hilarische gesprekken op gang brengen. Iets waar Grand Theft Auto IV zonder zijn fantastische DLC's wellicht een beetje tekort in komt.

S Tier – 6 sterren: Hier is geen ontkomen aan

4. Grand Theft Auto V - Claudia
Grand Theft Auto V is misschien wel de meest complete GTA-game tot nu toe. Los Santos en de omliggende gebieden vormen een enorme speelwereld met veel mogelijkheden. De stad voelt levendig aan en er is genoeg te ontdekken. Een van de beste keuzes van Rockstar is het gebruik van drie hoofdpersonages. Michael, Franklin en Trevor hebben elk een eigen verhaal, persoonlijkheid en speelstijl. Je kunt tijdens het spelen tussen hen wisselen, wat zorgt voor meer afwisseling in missies en gameplay. Vooral Trevor zorgt met zijn unhinged gedrag voor een flinke dosis chaos.

De wisselende activiteiten van de drie hoofdpersonages maken de wereld levendiger. Wanneer je van personage wisselt, tref je ze soms midden in een compleet andere situatie aan. Het zijn kleine details, maar ze dragen bij aan het gevoel dat Michael, Franklin en Trevor ook zonder jouw aanwezigheid hun eigen leven leiden. Toch mis ik soms de persoonlijke vrijheid en de RPG-elementen uit San Andreas. Ook is de singleplayer sinds de release nauwelijks uitgebreid, terwijl GTA Online alle aandacht kreeg. Dat neemt echter niet weg dat GTA V voor mij een van de beste delen uit de reeks is.

3. Grand Theft Auto Online - Rudy
Kun je je dat bloedbad uit de intro nog herinneren? Nou, dat was grotendeels om de plaatsing van Grand Theft Auto V en Grand Theft Auto Online, waarbij ik nu toch Online stiekem boven het vijfde deel heb geplaatst. Waarom? Noem een game (naast Fortnite) die bekender is dan Grand Theft Auto Online? De modus die kort na de release van Grand Theft Auto V verscheen, heeft ruim dertien jaar stand weten te houden. Sterker nog, de populariteit ervaart wellicht een dipje bij de launch van Grand Theft Auto VI, maar zal in de loop der tijd vast aangevuld worden met bijbehorende content en daarmee zijn dominante positie in het live-servicesegment behouden.

Grand Theft Auto Online is niet slechts een game die een generatie heeft gevormd. Het is een game die meerdere generaties bij de kladden heeft weten te grijpen, onwijs veel geld heeft opgebracht voor Take-Two en zelden om negatieve redenen in het nieuws komt te staan. De aanvullende content biedt gebruikers reden om terug te blijven keren terwijl de vrijheid creators de mogelijkheid geeft om compleet eigen werelden te creëren. Een knappe prestatie en daarom ook een verdiende plaats in de top 3 van beste Grand Theft Auto-games!

2. Grand Theft Auto: San Andreas - Claudia
San Andreas is voor mij het perfecte voorbeeld van wat Grand Theft Auto zo leuk maakt. De game speelt zich af in een volledige staat met drie grote steden, kleine dorpen, woestijnen en bossen. Los Santos, San Fierro en Las Venturas hebben elk een eigen sfeer. Het is een wereld waarin je uren kunt rondrijden zonder ook maar één missie aan te raken. Het verhaal over CJ en de Grove Street Families geeft de game een sterk persoonlijk karakter.

De personages zijn sterk, de dialogen zitten vol humor en de verschillende missies zorgen voor veel afwisseling. Vooral de manier waarop het verhaal persoonlijke problemen, familiebanden en bendeoorlogen met elkaar verweeft, maakt San Andreas bijzonder. Je begint als iemand die zijn oude buurt terug probeert te winnen, maar groeit uit tot een crimineel met een compleet imperium. Dat geeft je avontuur een gevoel van vooruitgang dat niet elke GTA-game weet te evenaren. De hoeveelheid content in Grand Theft Auto: San Andreas is indrukwekkend, zeker voor een game uit 2004.

1. Grand Theft Auto: Vice City - Rudy
Volgens Claudia een A Tier-game, volgens mij een van de beste games aller tijden. Hij die schrijft, bepaalt en in dit geval bepaal ik dan ook de grote winnaar. Grand Theft Auto: Vice City is een fantastische game, zeker wanneer je je beseft dat de game nog geen jaar in daadwerkelijke ontwikkeling is geweest dankzij de fundering die Grand Theft Auto III heeft weten te leggen.

De muziek, algemene sfeer, personages, plot twists: Grand Theft Auto: Vice City doet vrijwel alles goed. Ja, de missies met de RC-vliegtuigjes zijn irritant, maar is dat echt het eerste waar je aan denkt bij het zien of horen van Vice City? Grand Theft Auto VI kent een grote hype, maar het gros van die hype komt voort uit het vooruitzicht naar Vice City, een uniek gebied waar de Scarface-mentaliteit heerst, de kloof tussen rijk en arm overduidelijk zichtbaar is en de American Dream nog altijd springlevend is.

Alle Grand Theft Auto-games ranked

Het vizier staat op de ruggen van Claudia en Rudy, maar wees rustig voor Cloud, het is namelijk Rudy's keuze geweest om, laten we het maar laten bij, unieke besluiten te nemen. Het overzicht even kwijt? Bekijk dan nu het complete overzicht van alle Grand Theft Auto-games op een rijtje.

S

Grand Theft Auto: Vice CityGrand Theft Auto: San AndreasGrand Theft Auto OnlineGrand Theft Auto V

A

Grand Theft Auto IV

B

Grand Theft Auto IIIGrand Theft Auto: Vice City Stories

C

Grand Theft Auto: Liberty City StoriesGrand Theft Auto IIGrand Theft Auto

D

Grand Theft Auto: Chinatown WarsGrand Theft Auto Advance

Hatsee! En daarmee komt deze Grand Theft Auto-ranking ten einde. Ben je het niet eens met het dreamteam van Gameliner? Zoek dan nu het reactieveld op om te beargumenteren waarom dit duo het volledig mis heeft. Vergeet ook niet te stemmen op de lopende Gameliner Poll. Deze week mag je namelijk zelf bepalen welke Grand Theft Auto-game de beste is. Te lui om op de link te drukken? Stem dan gewoon via onderstaande poll!