TOEM 2 review - Een waar portret van een game

Wat hebben de orang-oetan, de zwarte neushoorn en fotografiegames met elkaar gemeen? Wellicht een rare vraag om deze TOEM 2 review mee te starten, maar klik alsjeblieft nog niet weg. Het zijn allemaal bedreigde soorten. Soms vindt er gelukkig een klein wonder plaats. Er wordt een nieuw exemplaar geboren. Dat was het geval voor het bijna uitgestorven fotografiegamegenre toen de Zweedse ontwikkelaar Something We Made in 2021 TOEM uitbracht. Deze charmante indietitel wist harten te stelen. Zoveel zelfs, dat het nu, vijf jaar later, een vervolg krijgt. Mogen we TOEM 2 wederom het perfecte plaatje noemen?

Camera als reisgenoot

In TOEM 2 speel je als een jonge fotograaf uit het plattelandsdorpje Homelanda. Enkele jaren na het aanschouwen van het magische TOEM-fenomeen op de bergtop van de Kiiruberg-regio, hoor je van een tweede instantie van dit bijzondere verschijnsel. Aangetrokken door de mysterieuze vertellingen over de in TOEM bloeiende Whirling Birch trek je de stoute schoenen aan en ga je opnieuw op avontuur. De game neemt je mee op een busreis naar vijf locaties, waarvan drie grote plaatsen. In elke plaats help je de lokale bevolking en maak je nieuwe vrienden.

Jouw simpele fotocamera is de sleutel tot succes. Je grijpt je toestel, zoomt in op het focuspunt - eventueel met gyrobesturing, stelt nog even scherp en schiet snel het perfecte plaatje. Die foto’s tonen de dorpsbewoners de locatie van objecten en helpen ze daarmee uit hun misère. Zo ga je bijvoorbeeld op zoek naar verdwenen tuinkabouters, spoor je een vogelvrije woonplek op voor een vogelverschrikker met een fobie voor gevleugeld gespuis en toon je een panische gevangene of hij thuis zijn gasfornuis heeft laten aanstaan. Met elke opgeloste missie ontvang je een stempel op je stempelkaart. Heb je genoeg stempels? Dan vervolgt je busreis zich. Zo kom je een stapje dichterbij het TOEM-fenomeen.

Evenals het eerste deel variëren de missies van simpele opdrachten tot inventieve doordenkers. Het maakt dat je altijd progressie boekt, maar nooit het gevoel hebt dat de game je bij de hand neemt. Het duurt bijvoorbeeld misschien even voordat je doorhebt dat de opdracht om “een reusachtige kip te fotograferen” niet verwijst naar uit de kluiten gewassen pluimvee, maar een groot object dat daarop lijkt. Je taken beperken zich overigens niet tot enkel fotograferen. Je verzamelt ook objecten en ontvangt onderweg gereedschappen die je gebruikt in de wereld. Uiteindelijk blijft het meeste plezier echter zitten in het vastleggen van de mooiste plaatjes. Mede doordat het bepalen van de exacte locatie om je gereedschap te gebruiken niet altijd helder is. Een van de weinige frustratiepunten in deze immens chille en knusse game.

Echt een plaatje

Deze vertrouwde gameplayloop klinkt terugkerende spelers waarschijnlijk bekend in de oren. Toch zijn er ook een aantal nieuwe toevoegingen die TOEM 2 fris doen aanvoelen. De grootste vernieuwingen zijn een sprong en de mogelijkheid om klimmuren te trotseren. Daardoor weet ontwikkelaar Something We Made het avontuur op te leuken met vermakelijke kleine platforming-uitdagingen, veelal leidend tot een verborgen kledingstuk. De weg kwijtraken in de kijkdoos-achtige werelden is nu ook verleden tijd door het simpele minikaartje dat altijd in de rechterbovenhoek van het scherm pronkt. Extra fijn voor ondergetekende, die het richtingsgevoel heeft van een blinde, dove zeeschildpad. Die ook nog eens met uitsterven bedreigd wordt.

Ook de visuele stijl heeft een oppoetsbeurt gehad. Dit vervolg stapt af van de handgetekende omgevingen van het origineel. En hoewel ik de visuele stijl van de originele game in mijn TOEM review prachtig noemde, zijn de 3D-modellen in het vervolg ook zeker niet lelijk. Zelfs met de zwart-wit-stijl zijn alle objecten duidelijk van elkaar te onderscheiden.

De charmante details in de omgevingen zijn er in ieder geval niet minder op geworden. Denk bijvoorbeeld aan het spookje wiens koffiemok in de lucht zweeft. Of de klokken die altijd de ‘echte’ tijd weergeven. De vrolijke muzieknoten die spelen op bepaalde ondergronden en daarmee de HD-Rumble 2 in je controller aanwakkeren. En natuurlijk alle knipogen naar de Zweedse wortels van de ontwikkelaar, waaronder zelfs het Zweeds-klinkende gebrabbel van de personages.

Combineer dat met de uitstekende ondersteunende soundtrack van terugkerende componisten Launchable Socks en Jamal Green en de haast perfecte technische performance, en je hebt een avontuur dat weinig fout doet. De twee crashes die ik te verduren kreeg, waren door de vergeeflijke autosave ook geen groot probleem.

Fotorolletje vol

Al met al is TOEM 2 meer van het origineel. Het blijft een heerlijke game om even een uurtje te spelen. Dat is net genoeg tijd om een gebiedje af te ronden en daarna de game weer voldaan weg te leggen. Het liefst onder het genot van een mok warme chocolademelk en een knisperend haardvuur. Die kortere speelduur en beperkte omvang van ieder gebied komen de gameplay ten goede. Het is namelijk nog steeds niet mogelijk om de locatie van questgevers in de gamewereld bij te houden, waardoor je moet vertrouwen op je eigen geheugen. Maar met een beetje trial-and-error kom je steeds dichterbij de honderd procent.

De honderd procent halen is niet vereist om het einde van TOEM 2 te zien. Daardoor eindigt je fotografiereis mogelijk al een uur of drie á vier na je vertrek. Maar als jij een completionist bent, dan wil je die honderd procent halen. Naast de normale fotomissies en de eerdergenoemde platforming-uitdagingen zijn er namelijk ook overal in de wereld extra uitdagingen te vinden. Zo kun je een dierenhandboek vastleggen met foto’s van de bijna zeventig verschillende beestjes in de wereld, muzieknummers verzamelen en ruim twintig achievements behalen. Ook in de Nintendo Switch 2-versie. En zo verdubbelt of verdrievoudigt je speeltijd zich al snel.

Onderaan de streep is de speelduur in TOEM 2 ongeveer gelijk aan die van het origineel. Toch voelt dit vervolg korter dan dat eerste deel. Tijd vliegt als je het naar je zin hebt, maar het vervolg heeft ook daadwerkelijk een wereldje minder. Twee zelfs, als je de gratis, later toegevoegde DLC-wereld van het origineel meerekent. En daardoor lijkt het toch alsof de aftiteling iets te vroeg over je scherm rolt. Een extra wereld had het plaatje compleet gemaakt. Maar het feit dat een van de belangrijkste kritiekpunten van deze TOEM 2 review de speelduur is, zegt iets over de kwaliteit van het avontuur. TOEM 2 is een portret van een game.