D-topia review - Een utopie of een dystopie?

AI is een uniek thema binnen onze maatschappij. Het is een handig hulpmiddel voor op werk of school, maar het heeft ook gevolgen voor het voortbestaan van banen, omdat AI langzaam maar zeker steeds meer taken begint over te nemen. Hoe de toekomst met AI eruitziet, blijft daarom onzeker. D-topia probeert ons een toekomst voor te houden waarin AI de mensen volledig onder controle heeft en laat daarmee zowel de positieve als negatieve kanten van zo’n maatschappij zien.

Het voelt nu al verkeerd

Je speelt in D-topia als Shiro, een facilitator die arriveert om de AI te ondersteunen bij problemen van mensen waarvoor die geen oplossing kan bedenken. Meteen wanneer je D-topia binnenstapt, voelt het al vreemd. Alle hoeken zijn voorzien van droids die alles in de gaten lijken te houden en de mensen lijken het allemaal prima te vinden. Alles ziet er perfect en geordend uit. Iedereen heeft een appartement, er is eten in overvloed en worden de mensen door de droids op hun wenken bediend. Op het eerste gezicht lijkt het dus alsof je je in een soort utopie bevindt.

Al gauw worden de eerste barsten in die utopie zichtbaar. Als facilitator heb je namelijk toegang tot de Block Side. Dit breekt de illusie die de AI ophoudt en laat alles zien zoals het werkelijk is: blokkerig, mechanisch en zonder iets natuurlijks. Zelfs de planten en bomen blijken hologrammen te zijn. Het is een unieke setting die je meteen nieuwsgierig maakt. Hoe is de wereld zo geworden? Waarom accepteren mensen dat de AI de macht over hen heeft en moedigen ze die controle zelfs aan? Dat terwijl er altijd een kans bestaat dat ze uit deze gemeenschap worden gezet als ze zich volgens de AI niet goed gedragen.

Zo heb je bijvoorbeeld de NPC Tot, die geen fijn verleden heeft gehad en daardoor te veel eet om zijn stemming onder controle te houden. De AI ontzegt hem alle snacks om hem op een gezond gewicht te houden. Aan de ene kant is dat positief, want het helpt Tot om een gezonder levenspatroon vast te houden. Aan de andere kant wordt zijn keuzevrijheid zwaar ingeperkt. Juist dat spanningsveld zorgt voor een interessante setting en een verhaal dat je meteen weet vast te pakken.

Puzzels, puzzels en nog eens puzzels

Als facilitator heb jij de schone taak om iedereen in D-topia tevreden te houden door problemen op te lossen die de AI nog niet begrijpt. Daarnaast ben je verantwoordelijk voor het onderhouden van de systemen. Je helpt de bewoners vooral door gesprekken met ze te voeren wanneer je ze tegenkomt. Vaak vragen ze je om iets voor ze te halen of een scherm of monitor te fixen, zodat ze weer door kunnen met hun leven. Voor het systeemonderhoud moet je verschillende soorten inzichtpuzzels oplossen. Zo moet je genoeg blokken aantikken om het benodigde aantal voor het doel te bereiken. Op andere momenten moet je hexagons zo invullen dat elk vakje het juiste aantal heeft. Dit soort puzzels vormen de focus van de gameplay en worden steeds moeilijker naarmate de game vordert. Ze zijn uitdagend en passen goed bij de strakke, gecontroleerde setting van *D-topia*.

Het enige minpunt is dat de puzzels visueel vaak hetzelfde blijven. Op de puzzel zelf na is er vrij weinig te zien. Je krijgt dezelfde blauwe achtergrond, rood wanneer er een urgente taak is, en verder vooral het grid van de puzzel. Een extra effect wanneer je iets goed plaatst, of een duidelijkere indicatie van wat je actie in de wereld veroorzaakt, had de puzzels net wat meer impact kunnen geven. Dat valt vooral op omdat de game in zijn algemeenheid juist een heel strak uiterlijk heeft. De AI heeft alles tot op de puntjes verzorgd en er is nergens een oneffenheid te zien. Het water is perfect, de muren bestaan uit effen kleuren en iedereen draagt ongeveer dezelfde tinten. Dat past natuurlijk bij de wereld die D-topia neerzet, maar juist bij de puzzels had iets meer visuele variatie de ervaring kunnen doorbreken. Tegelijkertijd zorgde de herhaling in presentatie ervoor dat zelfs slimme puzzels na verloop van tijd minder memorabel aanvoelden.

Ik zou een moord doen voor die kat

Ook al heb ik de code een paar weken voor release ontvangen, kan ik met trots zeggen dat ik nauwelijks problemen heb ondervonden tijdens het spelen. Behalve af en toe een struggle met een puzzel wanneer de moeilijkheidsgraad weer omhoogging, stond de game technisch als een huis. Naast het oplossen van puzzels moet je ook de inwoners van D-topia tevreden te houden en precies daar straalt de game het meest. Shiro maakt namelijk kennis met verschillende bewoners die allemaal hun eigen problemen en eigenaardigheden hebben. Zo is er de eerdergenoemde Tot, die door zijn eetbuien regelmatig in de problemen komt. Je hebt de lieve Mari, die lijkt te worstelen met haar identiteit en de vraag of ze wel echt haar eigen persoon is. Eebi is een jongeman wiens technische kunde de systemen soms onder druk zet. Daarnaast kom je onder anderen je mysterieuze buurman, je klungelige medefacilitator Heine, kunstenaar Pivlof en kindgenie Poppy tegen.

Deze personages vormen het hart van de game en zorgen ervoor dat je door wilt spelen in de hoop dat je hun verhalen tot een goed einde kunt brengen. Soms kom je op een punt waarop je moet kiezen of je de regels van de AI volgt, of juist probeert de persoon voor je uit de problemen te houden. Daarvoor houd je zogenoemde Brainmeetings, een keuzeboom die je uiteindelijk naar een beslissing leidt. Die keuze heeft invloed op de vraag of deze mensen in D-topia mogen blijven of naar een lagere ring moeten vertrekken. Het is een interessant concept. Het jammere is alleen dat je buiten de dialogen om vrij weinig met de NPC’s kunt doen. Je kunt ze uitnodigen voor een theepartij als jullie relatie hoog genoeg is, maar ook dat bestaat uiteindelijk vooral uit dialogen. Iets meer activiteiten, zoals minigames of cutscenes waarin de personages door de wereld bewegen, hadden hen nog echter laten aanvoelen. Nu wachten ze vooral tot Shiro ze aanspreekt.

Toch is er één NPC die de show steelt en dat is de kat die je vrij snel in het begin vindt. Het dier is in de steek gelaten door zijn vorige eigenaar, omdat Troid-pets makkelijker in de omgang zouden zijn. Deze kat is zonder twijfel het schattigste wezen in de game en iedereen die besluit om hem niet in huis te nemen en te verwennen met het beste kattenvoer is een monster. Elke keer dat je hem voert, krijg je een kleine cutscene te zien en eerlijk: dat soort momenten maken het onmogelijk om niet meteen gehecht aan hem te raken.