De vergeten Mario & Sonic-spin-offgame op Nintendo 3DS

Wie herinnert zich de Mario & Sonic-serie niet? De populaire games brachten twee van ‘s werelds grootste gamingrivalen (en hun aanhang) samen in een zestal games rond de Olympische Spelen. Ruim 27,5 miljoen exemplaren vlogen er over de toonbank. De serie was een overduidelijk succes. En toch is er een Mario & Sonic-spin-off waar niemand over praat. Een game waar nog geen enkele YouTuber een uurlang retrospectief aan heeft gewijd. Dat digitale experiment, dat vier jaar voor de release van Pokémon GO mensen de straat opstuurde om digitale curiosa te verzamelen, maar nooit hetzelfde succes ervoer. Waarom heeft niemand het ooit over het Mario & Sonic: Virtueel kaartenalbum?

De verrassende aankondiging

Het is vrijdag 22 juni 2012 als Nintendo een van zijn eerste Nintendo Direct-presentaties uitzendt. In deze digitale tentoonstelling toont Satoru Shibata, toenmalig directeur van Nintendo of Europe, het laatste nieuws over releases voor de Europese markt. Na ongeveer een kwartier geeft hij het woord aan David Corless, destijds actief als SEGA’s directeur van het Sonic-merk. Corless kondigt hier een nieuwe spin-off aan voor de toen net uitgebrachte Mario & Sonic op de Olympische Spelen: London 2012-games. En zo werpen we onze eerste blik op het zogenaamde virtuele kaartenalbum.

Corless vertelt enthousiast verder. Deze gratis applicatie voor de Nintendo 3DS bevat meer dan zeventig verzamelbare kaarten, waarvan meerdere zelfs in 3D te bekijken zijn. Nadat spelers hun starterpakket van vijf kaarten hebben geclaimd, kunnen ze hun collectie compleet maken door te ruilen, draadloos gegevens uit te wisselen via StreetPass, thuis downloadbare kaarten te ontvangen via de SpotPass-dienst, verbinding te maken met een Nintendo Zone-hotspot of in-game speelmunten te gebruiken. Hij benadrukt wel dat er haast bij is. Spelers hebben namelijk maar tot september - ongeveer twee maanden - om hun verzameling compleet te maken en de speciale bonuskaart te claimen. En dat hebben we geweten.

De korte levensduur

Het virtuele kaartenalbum verscheen rond de zomervakantieperiode van 2012. Het was een warrige release. De applicatie werd alleen in Europa uitgebracht en was niet meteen in Nederland verkrijgbaar. Op het internet werd, met uitzondering van een paar chatgroepen op gamingfora, nauwelijks een woord gerept over de release. Een net dertienjarige ondergetekende hoorde het nieuws dan ook pas op vakantie. Toch was ik, in tegenstelling tot de rest, razend enthousiast. Het idee van een gratis virtueel kaartenalbum wakkerde een verzamelwoede aan die tot dusver in mijn kinderbrein alleen door Pokémonkaarten en voetbalplaatjes geïnitieerd werd.

De digitale verzamelapplicatie deed denken aan de verzamelbare Pokédex-entries in het eerder gratis uitgebrachte Pokédex 3D. Dat was dé hit bij ons in de brugklas, waarbij mijn klasgenoten en ik dagelijks Pokédex-entries uitwisselden. En juist dat bleek voor ons als scholieren bij het virtuele kaartenalbum praktisch onmogelijk. SEGA en Nintendo hielden zich namelijk aan hun belofte over de korte looptijd. De digitale distributie van kaarten eindigde op 9 september 2012. Kort daarna verdween de applicatie voorgoed uit de eShop. Toen de schooldeuren eenmaal weer openden, was het bijna onmogelijk om de verzameling compleet te maken. We waren immers pas net begonnen.

En zelfs als je op tijd begon te verzamelen, bleek het lastig om alle kaarten bij elkaar te sparen. Om een complete collectie op te bouwen, was je zwaar afhankelijk van het beperkte aantal Nintendo Zone-hotspotdistributies in Nederland, waarvoor je fysieke locaties met je Nintendo 3DS moest bezoeken. En met slechts zo’n twintig miljoen 3DS-systemen in de wereld op dat moment - waarvan slechts een fractie in Europa - was het vinden van een ruilpartner of het verkrijgen van kaarten via de draadloze uitwisseling van StreetPass ook niet eenvoudig.

Vele Nintendo-fans vonden de applicatie daarnaast destijds compleet oninteressant. Slechts een klein deel van de verzamelkaarten was in 3D te bekijken. Je kaartjes waren digitale verzamelstukken en niet meer dan dat. Combineer dat met de onwijs korte looptijd en de omslachtige wijze van kaartenverzameling, en het is wellicht helemaal niet gek dat deze applicatie datzelfde jaar nog in de vergetelheid raakte.

De onfortuinlijke uitvoering

Het moge duidelijk zijn: het virtuele kaartenalbum van Mario & Sonic was onsuccesvol en allesbehalve onvergetelijk. De software heeft zo weinig indruk gemaakt dat het tegenwoordig niet eens meer aangehaald wordt als leuk historisch Nintendo-feitje. Sterker nog: de laatste tweet over de applicatie stamt uit 2023. En die was van mij. Dat vind ik toch jammer. Ja, de software had onmiskenbare problemen en was duidelijk niet meer dan een verkapte promotiestunt. Maar het virtuele kaartenalbum had zijn charme. Bovendien introduceerde het een idee dat in 2016 zou uitgroeien tot een wereldwijd fenomeen. Het verkende namelijk, net als Pokémon GO vier jaar later, hoe exploratie, verzamelbaarheid en verbinding samen kunnen werken in een applicatie. Dat deed het alleen net wat minder goed.

Een aantal voorbeelden ter vergelijking. Door met je 3DS-systeem te wandelen, verzamelde je in het virtuele kaartenalbum passief speelmunten om nieuwe kaarten te kopen. In Pokémon GO bevind je je tijdens het wandelen juist actief in de spelwereld. Om speciale kaarten te verzamelen bij het beperkte aantal Nintendo Zone-hotspots moest je vaak ver reizen. In Pokémon GO vind je PokéStops en Gyms op iedere straathoek. En misschien wel het belangrijkst: je kaartenalbum was een statisch museumstuk. In Pokémon GO gebruik je de Pokémon die je verzamelt daarentegen actief in de gameplay.

De laatste les die we uit deze vergelijking kunnen leren? Ruilen met andere spelers is net wat makkelijker als er miljoenen andere dagelijks actieve spelers zijn. Al helemaal zonder tikkende tijdbom die in september explodeert.

Het is duidelijk waarom Pokémon GO, naast zijn inherente merkbekendheid, in 2016 de wereld veroverde, en het virtuele kaartenalbum in 2012 nog geen dag het onderwerp van gesprek op scholen was. Maar hopelijk kunnen we dit vergeten experiment anno 2026 wel waarderen voor wat het beoogde te zijn. Deze terugblik is in ieder geval de eerste stap om deze spin-off-app uit de vergetelheid te halen. Dus vertel ons: heb jij nog herinneringen aan de applicatie? Laat het weten in een reactie!