Preview: The Occultist - Eerst zien, dan geloven

Wij Nederlanders zijn over het algemeen een nuchter volk. Bijgeloof heeft relatief weinig impact op ons dagelijks leven en wanneer het op paranormale zaken aankomt, trekken de meeste van ons de schouders op. We hadden vroeger Jomanda en wat pulp tv met Tineke de Nooij, maar anno 2026 lachen we daar meer om dan dat we het serieus nemen. Toch blijft het een onuitputtelijke bron van entertainment, dat paranormale gedoe. DALOARs The Occultist heeft dus potentieel waardevolle tarotkaarten in handen. Maar spreken we hier van de zaligmakende Zonnekaart of trekt uitgever Daedalic de onfortuinlijke Death kaart? Ik speelde de demo om dat visioen wat helderder te krijgen.

I want to believe

Qua introductie spelen ontwikkelaars DALOAR en Pentakill het in ieder geval op safe. Dobberend op een bootje hobbelt protagonist Alan Rebel - een naam die ik om de een of andere reden eerder associeer met een B-film actieheld dan een paranormaal rechercheur - richting de kustlijn, mijmerend over zijn aanstaande bezoek aan Godstone Island. Alan heeft zo zijn redenen om dit Britse eiland te verblijden met zijn aanwezigheid. Zijn vader is namelijk spoorloos verdwenen en Godstone Island blijft in Alans paranormale brein opdoemen. Het is niet Alans eerste bezoek aan het eiland, zo veel weet hij wel. Waarom hij amper herinneringen heeft aan de plek waar zijn vader is geboren en getogen, dat ziet hij dan weer minder helder.

Enfin, tot zover de synopsis van The Occultist, een first-person horror game met een paranormaal tintje. Tijdens gamescom 2024 had de kakelverse studio Pentakill al een hele sales pitch ingestudeerd, maar met de releasedatum aanstaande heeft men diep in de glazen bol gekeken en besloten dat een demo een strak plan is om nog wat dolende zielen te winnen. Gladde praatjes en beloftes doen namelijk maar zo veel. Eerst zien, dan geloven. Of in dit geval is het eerder “eerst spelen, dan geloven”. Maar ben ik na een half uurtje The Occultist een toegewijde believer? Ja en nee. Ik ben op dat gebied de gemiddelde Rooms-Katholiek: ik geloof het een beetje, ben selectief in waar ik in geloof en naar de kerk ga ik alleen wanneer het echt moet.

Ik zie, Ik zie, wat jij niet ziet

In andere woorden, The Occultist demo heeft me dingen laten zien waar ik best over wil prediken, maar ook zaken die ik wat minder overtuigend vond. Te beginnen bij het hele concept van Alan's paranormale gaven die hem in staat stellen om dingen te zien die voor de leek non-existent blijken. Middels zijn lugubere pendulum - bestaande uit een vogelschedel met een kristallen snavel - is Alan in staat om letterlijk diep in het glaasje te kijken, zo diep dat hij een alternatieve realiteit kan waarnemen. En dat komt Alan goed uit, vooral wanneer Godstone Island praktisch aan elkaar hangt van geheimen en persoonlijke trauma’s die in de loop der jaren onder het spirituele tapijt zijn geschoven.

In de demo van The Occultist leidt dit scenario direct tot een paranormale ‘whodunnit’, waarbij enkele standaard tropes in rappe successie de revue passeren. Een huis met een familiegeheim, foto’s van een gezin waarbij een ziek kind overduidelijk voor spanningen heeft gezorgd en een kelder met een combinatieslot erop… je weet direct waar het heen gaat. Achter die deur gaat wat verschrikkelijks schuil en de combinatie van dat slot moet met wat speurwerk worden achterhaald. Glaasje erbij en turen naar de glinsteringen, dat wordt je kerntaak. In de community wordt de gimmick veelvuldig vergeleken met de gameplay van Clive Barker’s Undying. In andere woorden, uniek is het niet, maar effectief is het zeer zeker.

Ben ik nu ook helderziend?

Iets minder effectief is de narratief, die hier en daar onfortuinlijke slordigheden tentoonstelt. Geheel aan elkaar geluld door niemand minder dan Doug Cockle, die de meeste van jullie waarschijnlijk kennen als de dagelijks twee builen shag etende stemacteur achter Geralt of Rivia in de Witcher games. Elke “Hmmm” klinkt als een throwback en je zit bijna te wachten op het moment dat Roach de kust van Godstone op komt katakloppen. Het zal uiteraard een bewuste keuze zijn geweest om Doug aan het project te binden, maar om de een of andere reden werkt het tegen in The Occultist. Dat het script dan ook nog eens slordig geschreven is, helpt niet bepaald mee. “This fog makes no sense. I can hardly see the tip of my nose” is geen goede voice line wanneer je - ondanks de geïnsinueerde dikke mist - minstens vijftig meter zicht hebt. Hetzelfde geldt voor "this corn field hasn't been cared for in decades" terwijl je overduidelijk door een tarweveld slentert.

Dit soort missers maakt The Occultist helaas vaker. Kleine slordigheidjes die de glans er een beetje af halen en die zelfs lichtelijk spoiler heavy kunnen zijn. Zo stevent een close-up item inspectie aardig z‘n doel voorbij wanneer de ondertiteling bij de minste geringste trigger het antwoord al verklapt. Het haalt de noodzaak tot nauwkeurigheid weg en laat dat nou net de charme van menig omgevingspuzzel zijn. De zoektocht is vaak vele malen leuker dan de uitkomst. Om dan Alan’s helderziendheid (waarschijnlijk onbewust) zo overpowered te maken dat je dat aspect gewoon kunt rushen, is op z’n zachtst gezegd lichtelijk teleurstellend.

Voorlopig oordeel van Patrick Meurs

Je hoeft geen helderziende te zijn om te zien wat ik tot nu toe van The Occultist denk. Ergens ben ik benieuwd wat Godstone Island me nog meer te bieden heeft en hoe Alan’s party trucjes de gameplay interessant gaan maken. Maar aan de andere kant voelt The Occultist na het spelen van de demo niet aan als een game die me iets verschrikkelijk unieks gaat bieden. Nu kan het natuurlijk zijn dat DALOAR en Pentakill nog wat troefkaarten achter de hand houden die het tij dusdanig weten te keren en eerlijk gezegd hoop ik dat mijn eerste ervaring niet representatief is. Misschien gaat The Occultist me op 8 april helemaal van mijn horror sokken blazen. Wie weet? Ik ben nu eenmaal niet helderziend.