The Occultist review - Heldere intenties, troebele uitwerking

Soms zou ik willen dat ik een glazen bol had. Vooral wanneer ik eindelijk met een game aan de slag kan waar ik al tijden naar uitkijk, maar waarbij mijn onderbuikgevoel zegt dat mijn enthousiasme misschien een tikkeltje te voorbarig is. Aan de ene kant wil ik dat gevoel naast me neerleggen omdat ik de potentie herken. Maar aan de andere kant zijn de voortekenen niet direct positief. Na het spelen van de demo van The Occultist – waarvan de bevindingen terug te lezen vallen in de preview – had ik dan ook zo mijn bedenkingen. Nu ik de volledige game heb uitgespeeld hoef ik mezelf niet meer te beroepen op helderziendheid om te bepalen of The Occultist paranormaal goed is.

O Father, Where Art Thou?

Wanneer het op het spelen van een game uit de Daedalic-stal aankomt, voelt elke onderneming aan als een Tarot-sessie. Soms vallen de kaarten gunstig - bijvoorbeeld met Reveil en Shift 78 – en andere keren trek je regelrecht de slechtste combinatie ooit met een game als Gollum, om maar een voorbeeld te noemen. Maar The Occultist, tja, dat kon geruime tijd beide kanten op vallen. Tijdens mijn behind-closed-doors gamescom sessie met de toenmalige Spaanse dev Pentakill zag ik dat men de drive had om iets speciaals te maken, alsmede een concept dat succes kon faciliteren.

Dat concept draaide toen al om een paranormaal begaafde protagonist genaamd Alan Rebels, wiens zoektocht naar zijn vermiste vader hem brengt naar het mysterieuze eiland Godstone, de bakermat van de Rebels bloedlijn. Hoewel Alans doel bijzonder rechtlijnig is, werpt het bezoek aan Godstone Island de nodige uitdagingen op. Grotendeels gehuld in mist draagt het eiland een duister geheim met zich mee, een geheim waar Alan in meegezogen wordt zodra hij voet aan land zet. Edoch, geheimen zijn er om te openbaren en daar komen Alans gaven – gecombineerd met een multi-inzetbaar, ideomotorische pendel – uitstekend van pas.

(Pendulum)swing and a miss

Tot zo ver de kern van het verhaal, welke (in mijn geval) binnen vijf uur werd uitgerold en aangevuld met allerhande lore en quasi-boeiende wetenswaardigheden omtrent de Godstone populatie, welke het gros van de game absent is gebleken. Misstap nummer één wordt hiermee al vlug gemaakt. Godstone Island biedt – op mistige vergezichten en spooknederzettingen na - weinig tot niets om het een smoel te geven en nog minder opbouw om jezelf erin te interesseren. Men gaat er gemakshalve vanuit dat je weet wat Alans beweegredenen zijn en doet daarom bijzonder weinig aan character development, waardoor het lastig wordt om je te vereenzelvigen met de door Doug Cockle ingesproken paragnost.

Dat gebrek aan diepgang vertaalt zich ook in de plot opbouw en de manier waarop The Occultist tracht uiteen te zetten welke tragedie zich als een dikke mist over Godstone heeft verspreid. De gameplay loop bestaat uit het bezoeken van een markante locatie, de geheimen ervan blootleggen met je pendel en puzzels oplossen, waarbij krantenknipsels, foto’s en rondslingerende documenten de gaten in het plot trachten op te vullen. Het is uiteraard een beproefd concept binnen het genre, maar in het geval van The Occultist mist het de gewenste impact door de randomness van zaken, bijzonder matig uitgewerkte encounters en ronduit eye-rolling tegenstrijdigheden. Een paragnost die zich keer op keer laat verrassen door paranormale activiteiten, hoezo dan?

Het is ergens gewoon jammer. Ontwikkelaar DALOAR poogt op diverse manieren om The Occultist gevarieerd te houden, maar lijkt er moeite mee te hebben om dit logisch en samenhangend te houden. Het strooit met geestverschijningen en fetch quests terwijl het soort van uitlegt waarom de locatie in verval is geraakt, maar het gevoel dat hier weinig doordacht schrijfwerk aan te pas is gekomen wordt al vlug aangewakkerd door cliché enemy types als bezeten poppen, zelfmoord-animatronics en boze geesten die om vreemde redenen niet weten hoe ze zich van de een naar de andere ruimte moeten begeven. Alles wat The Occultist vertelt, doet het op dat moment met een reden die niet geheel logisch of loepzuiver is, alsof het script hier en daar een bladzijde overslaat. Het gevoel dat hier en daar wat extra aandacht aan storyline polishing had moeten worden besteed overheerst uiteindelijk, alsmede het idee dat het schrijversteam de koppen destijds bij elkaar heeft gestoken en elke "enge" locatie uiteindelijk in de game heeft willen proppen.

Van een koude kermis thuiskomen

Uiteindelijk is dat de conclusie die ik over The Occultist in het geheel moet trekken, hoe jammer ik dat ook vind. De wil om te entertainen is er, maar de middelen daartoe lijkt men niet honderd procent te beheersen. Dat het verhaal met vlagen te wensen overlaat is al betreurenswaardig genoeg, maar wanneer je jezelf gefrustreerd vastbijt op puzzels die door diens zeer specifieke doch weifelende oplossingen progressie om onduidelijke redenen laten stagneren, wordt het lastig om de positieve aspecten van The Occultist te appreciëren.

Want ook daar moet ik eerlijk over zijn. The Occultist is geen ronduit baggerslechte game, zeker niet voor een debuuttitel. Het concept van de pendel als een soort paranormaal kijkvenster werkt prima en ook de rewind-functie wordt goed geïmplementeerd, maar ook daar blijf ik het vreemd vinden dat DALOAR het pendel nergens de functie van een daadwerkelijk pendel meegeeft - slingerend naar bijvoorbeeld een mogelijke aanwijzing of point of interest - of van Alan Rebels een daadwerkelijk paranormaal begaafd persoon heeft gemaakt. Zonder dat pendel is Alan namelijk niet meer of minder dan een standaard kerel met een markant stemgeluid.

En ja, zodra al deze zaken bij elkaar opgeteld worden en we moeten gaan afwegen of The Occultist de moeite waard is, dan wordt het voor mij lastig om daar volmondig ja op te zeggen. Met goede ideeën kun je tegenwoordig een heel eind komen, maar met een goede uitwerking ervan verder. En laat The Occultist daar nou juist wat misstappen in maken. Misstappen die zelfs door de herkenbare stem van de Amerikaan Doug Cockle - die om onverklaarbare reden een Brits personage van Amerikaans klinkend stemgeluid voorziet - niet kunnen worden weggegrunt.