Pokémon-fans zijn de grootste vijand van de franchise

Pokémon, de grootste mediafranchise ter wereld. Het is bijna niet mogelijk dat er iemand op aarde rondloopt die niet op z'n minst van Pokémon gehoord heeft of Pikachu weet te herkennen. Toch lijkt de franchise, die inmiddels dertig kaarsjes mag uitblazen, in kwaliteit en innovatie wat te stagneren, terwijl de fanbase alsmaar blijft groeien. Pokémon-fans zijn hartstikke loyaal, maar soms vraag ik me af of hun liefde de franchise echt vooruit helpt. Ik ben zelf al jarenlang fan van Pokémon en merk dat de games mij steeds minder blijven boeien. Komt dat door de games zelf of door de reacties van de fanbase? Ik denk dat fans soms juist een blok aan het been van de serie zijn.

Geen vergelijkingsmateriaal

Veel fans van de Pokémon-games hebben vaak alleen Pokémon gespeeld. Veel spelers kennen dan ook weinig andere games. Dat gebrek aan vergelijkingsmatieraal maakt kritisch denken moeilijk. Als je nooit andere JRPG's of moderne games speelt, zie je niet meteen waar het beter kan. Je accepteert daardoor sneller simpele systemen, hergebruikte assets en beperkte verhaallijnen. Die houding straalt dan ook terug naar de makers. Game Freak hoeft daardoor minder risico te nemen, want het publiek blijft de games toch wel kopen en zijn al gauw blij met een kleine nieuwe toevoeging. Als de lat laag ligt, blijft de lat laag.

Het blijft daarnaast opmerkelijk dat veel fans wel kritiek uiten, maar tegelijkertijd ook de games direct op launch blijven kopen. Je leest online threads vol met frustratie, en dan volgen toch die preorder en aankoop. Die paradox is wat mij betreft een groot probleem. Bedrijven meten verkoopcijfers, niet online kritiek. Als geld altijd binnenstroomt, bestaat er geen prikkel om fundamenteel iets te verbeteren. De commerciële logica versterkt middelmaat, omdat financiële resultaten voor een bedrijf belangrijker zijn dan kwaliteit. Zo ontstaat een vicieuze cirkel waar de fans zelf de motor van zijn.

Merch, kaarten en mobiele games met microtransacties versterken dat effect alleen maar. The Pokemon Company verdient niet alleen aan de main games. Daarom is er minder druk op één team om kwaliteit te leveren. Je kunt dit probleem dus niet enkel op Game Freak afschuiven, het is een systeem. Wij, de fans, stemmen met ons geld. Wil je verandering, dan begint dat bij anders kopen en kritisch kiezen. Dat klinkt simpel, maar in de praktijk zijn gewoontes en merkloyaliteit natuurlijk sterk. Bij een franchise als Pokémon lijkt dat nog veel erger te zijn dan bij andere series.

Giftige fanbase

De Pokémon-fanbase kan erg giftig zijn. Zowel naar buiten toe als binnen de fandom zelf. Zeg iets negatiefs over de games of de anime, en je krijgt de wind van voren. Sommige mensen sturen je zelfs doodsbedreigingen als je iets negatiefs zegt over hun favoriete Pokémon. Dat is natuurlijk absurd. Dat soort gedrag maakt discussies onmogelijk. Mensen die eerlijk hun mening geven, worden soms monddood gemaakt. Dat schaadt ook weer de reputatie van de hele groep. Buitenstaanders zien dit en zeggen al snel: laat maar zitten, met deze fanbase ga ik me niet mengen.

De Pokémon-community is daarnaast intern ook verdeeld. Aan de ene kant heb je de doorgewinterde veteranen. Zij kennen elk detail van de games en willen vooral competitief winnen. De spelers die er vanaf het eerste moment in de jaren '90 bij waren en die de tijd nog hebben meegemaakt dat je op school werd gepest omdat je een nerd was die Pokémon leuk vond. Aan de andere kant zijn er de nieuwe generatie fans en de meer casual spelers, zoals bijvoorbeeld de Pokémon GO-spelers. Zij spelen vooral voor de lol en zijn onderdeel geworden van de community in een ander tijdperk waarin het mainstream beeld van de franchise een stuk positiever is. Die twee groepen begrijpen elkaar soms niet. Er is veel kritiek op elkaar en zelfs uitsluiting. Veteraan-communities vallen vaak in elitair taalgebruik en gatekeeping van bepaalde onderdelen van de serie. Casual spelers voelen zich buitengesloten, of ze worden afgeschilderd als minderwaardig omdat ze hun Pokémon-avontuur niet zijn begonnen met Red of Blue. Dat vind ik zonde.

Die verdeeldheid brengt de fanbase weinig. In plaats van samenwerken, verspreiden we veel frustratie. Als je echt iets gemeenschappelijks wilt, moet je ruimte maken voor verschillende meningen, perspectieven en speelstijlen. Competitieve spelers hebben hele andere wensen dan casual spelers. Beide groepen zijn echter nodig om de franchise groter te maken. Elitair gedrag beschadigt de gemeenschap alleen maar. Die vijandigheid werkt namelijk twee kanten op. Nieuwe fans durven minder snel vragen te stellen of zich aan te sluiten bij de community. En oude fans houden zich terug, of besluiten zelfs weg te stappen van de community omdat ze zich er niet meer welkom voelen. Dat is zonde, want een gezonde fandom zou ruimte moeten geven aan elke Pokémon-fan.

Nostalgie als blinde vlek

Nostalgie speelt binnen de Pokémon franchise ook een grote rol. Veel fans groeiden op met de eerste generaties games en het eerste seizoen van de anime. Die herinneringen zijn mooi, maar ze kunnen ons ook blind maken. Neem bijvoorbeeld de remakes Brilliant Diamond en Shining Pearl. Die games zaten vol vreemde designkeuzes en waren ook technisch gedateerd. Toch vonden veel fans ze fantastisch. Voor hen deed het er niet toe. Ze vonden het mooi dat de jeugdherinneringen terugkwamen, alsof dat alle fouten goedpraatte.

Ik snap de nostalgie, maar we moeten kritisch blijven. Alleen omdat iets vertrouwd voelt, betekent het niet dat het altijd goed is. Soms zien we dingen door de roze bril en accepteren we te gemakkelijk gebreken. Nostalgie mag geen excuus zijn om met matige games genoegen te nemen. Juist bij remakes had ik verwacht dat er flink uitgepakt zou worden, juist als eerbetoon aan de fans die de serie zo groot hebben gemaakt. In plaats daarvan zien we dat een groot deel van de fanbase genoegen neemt met middelmaat.

Dit is mijn scherpe mening: de fanbase draagt een groot deel van de verantwoordelijkheid voor de huidige staat van Pokémon. We hebben de franchise groot gemaakt en we houden hem tegelijkertijd ook tegen. Ik ben nog steeds fan, maar ik wil wel betere games die zich kunnen meten met andere moderne titels. Ik wil een studio die durft te innoveren en een community die zich durft uit te spreken tegen Game Freak, in plaats van tegen elkaar. Als we allemaal wat kritischer kunnen zijn naar de ontwikkelaars en wat liever en inclusiever naar elkaar, ontstaat er vanzelf ruimte voor echte kwaliteit. Dat is mijn hoop, en mijn oproep aan iedereen die Pokémon liefheeft.