Sony heeft het eindelijk uitgesproken: vanaf 2028 verdwijnen fysieke PlayStation-games voor nieuwe releases. Geen disc meer in je hand, geen hoesje in de winkel, geen "day one" die nog ergens naar plastic ruikt. Voor veel spelers zal dat nauwelijks als een verrassing komen. De afgelopen jaren werd al steeds duidelijker welke kant de industrie op bewoog. Toch voelt dit moment anders. Niet omdat er ineens iets nieuws gebeurt, maar omdat een ontwikkeling die jarenlang langzaam vorm kreeg nu definitief lijkt te worden.
Wat me stoort, is dan ook niet zozeer dát Sony deze stap zet. Het stoort me vooral dat dit wordt gepresenteerd als een natuurlijke evolutie, alsof spelers hier uit zichzelf massaal naartoe zijn gegroeid. Natuurlijk kopen steeds meer mensen hun games digitaal. Ik ook. Ik ben eerlijk gezegd veel te lui om nog voor iedere release naar een winkel te gaan of te wachten tot een pakketbezorger eindelijk aanbelt. Een paar klikken en je kunt direct spelen; het gemak is moeilijk te weerstaan.
Fysieke games waren nooit perfect, maar ze waren tenminste duidelijk. Je kocht iets en je had iets. Een disc is dom, maar eerlijk. Hij doet wat hij doet, en dat is het. Toch bood een fysieke uitgave iets wat digitale distributie nooit volledig kan vervangen: eigenaarschap. Je kocht een product dat je kon bewaren, uitlenen, verkopen, tentoonstellen in je gamekamer of simpelweg in de kast kon zetten en vergeten. Een disc is misschien een simpel stuk plastic, maar hij vertegenwoordigt wel iets tastbaars. Digitale aankopen werken fundamenteel anders. In de praktijk koop je vaak geen eigendom, maar een gebruiksrecht. Zolang het platform bestaat, de licentie geldig blijft en de servers online zijn, merk je daar weinig van. Maar zodra één van die schakels verdwijnt, blijkt hoe afhankelijk dat systeem eigenlijk is. De game is niet kapot, maar kan alsnog onbereikbaar worden. En nu maakt Sony de laatste deur dicht. Geen alternatief meer, geen ontsnappingsroute, geen tweedehands markt die nog een beetje druk zet. Alleen nog hun winkel, hun regels, hun ecosysteem.
De afgelopen tien jaar heeft de industrie digitale aankopen actief aantrekkelijker gemaakt. Denk aan preloads, exclusieve bonussen, Digital Deluxe Editions, vroege toegang en steeds snellere internetverbindingen. Tegelijkertijd verdwenen fysieke winkels uit het straatbeeld en werd het aanbod in de retail steeds kleiner. Dat spelers vaker digitaal kopen, is dus niet uitsluitend een vrije keuze. Het is ook het resultaat van een markt die al jaren bewust die kant op wordt gestuurd. De afgelopen jaren zijn meerdere digitale winkels gesloten, waaronder de eShops van de Nintendo 3DS en Wii U. Ook verdwenen talloze games uit digitale stores doordat licenties afliepen of uitgevers besloten ze niet langer aan te bieden. Wie een fysieke versie bezit, heeft in veel gevallen nog altijd een alternatief. Bij een volledig digitale markt verdwijnt die mogelijkheid vrijwel volledig.
Pexels
Sony produceert niet alleen de console, maar beheert ook de digitale winkel, bepaalt de voorwaarden waaronder games verkocht worden en ontvangt een aanzienlijk deel van iedere verkoop. Dat is vanuit zakelijk perspectief volkomen logisch. Minder productie, minder transport en geen fysieke voorraad betekenen lagere kosten en hogere marges. Voor aandeelhouders is dat een aantrekkelijk vooruitzicht.
Zodra één partij de volledige distributieketen beheerst, verdwijnt een belangrijk deel van de concurrentiedruk. Fysieke retailers konden nog stunten met prijzen, tijdelijke acties organiseren of tweedehands exemplaren aanbieden. Dat zorgde ervoor dat uitgevers en platformhouders niet volledig vrij waren om hun eigen prijzen te bepalen. In een volledig digitaal ecosysteem verdwijnt een groot deel van die druk.
Dat betekent niet automatisch dat games morgen tientallen euro's duurder worden. Zo simpel is het niet. Maar het betekent wel dat consumenten minder alternatieven hebben wanneer prijzen stijgen of voorwaarden veranderen. Minder keuze leidt zelden tot een sterkere onderhandelingspositie voor de klant.
Uitgevers gaan hier natuurlijk van genieten, want het scheelt kosten, logistiek en risico. Geen discs meer drukken, geen distributie, geen retouren van winkels die te veel hebben ingekocht. Alles wordt direct en meetbaar. Maar die efficiëntie heeft een prijs, alleen niet voor hen. Die ligt bij iedereen die nog dacht dat een game iets was dat je kon bezitten in plaats van alleen maar kon activeren. En hoe meer alles centraliseert, des te minder onderhandelingsruimte er overblijft voor wie onderaan zit.
Retail is ondertussen al zo goed als voorbij, dit is gewoon het laatste hoofdstuk dat hardop wordt voorgelezen. Gamewinkels waren al jaren aan het overleven op randproducten en een beetje nostalgie. Nu verdwijnt zelfs dat laatste fundament. En eerlijk, niemand gaat er massaal om rouwen. We scrollen gewoon verder naar de volgende aanbieding in de online store. Misschien is dat het meest cynische deel van allemaal. Het verdwijnt niet met lawaai, maar het sterft een stille dood.
Pexels
En dan preservatie. Dat onderwerp dat iedereen belangrijk vindt zolang het geen geld of moeite kost. Fysiek was nooit perfect, maar het gaf je tenminste iets om vast te houden. Voor de gemiddelde speler verandert er straks weinig. Dat is misschien het irritante deel. Je blijft gewoon games kopen, downloaden en spelen. Alles werkt nog steeds. De interface wordt waarschijnlijk zelfs beter. Minder stappen, minder gedoe. En precies daarom gaat dit zo makkelijk door. Niemand verliest zijn gamebibliotheek in één klap. Het verdwijnt gewoon langzaam uit de categorie "bezit" en schuift richting "toegang".
Ik merk zelf dat ik daar ook niet buiten sta. Ik koop al jaren digitaal. Ik vind het handig, ik ben lui en een loser die niet graag buiten komt. Maar dat maakt dit niet minder problematisch. Dit is geen strijd tussen fysiek en digitaal. Die strijd is allang beslist. Het gaat om iets fundamenteler: de verschuiving van eigendom naar toegang. En die verschuiving gebeurt met volledige medewerking van de meeste spelers, mezelf inbegrepen.
Games zijn inmiddels uitgegroeid tot een van de grootste culturele media ter wereld. We investeren er duizenden euro's en honderden uren in. Juist daarom verdient de manier waarop we ze kopen, bewaren en toegankelijk houden een serieuze discussie. Niet omdat fysieke media heilig zijn, maar omdat keuzevrijheid en eigenaarschap óók waarde vertegenwoordigen. Waarom kunnen fysiek en digitaal niet in harmonie naast elkaar bestaan?
Misschien went een volledig digitale toekomst sneller dan we nu denken. Sterker nog, waarschijnlijk wel. Maar misschien is dat juist de meest ongemakkelijke conclusie van allemaal. Niet omdat Sony ons iets afpakt. Maar omdat we het, stap voor stap, zelf normaal zijn gaan vinden. Wat denk jij?
Een multimedia-rockstar van ongekend niveau. Claudia, oftewel Cloud, heeft één missie; je continu voorzien van het meest verse en sappige nieuws. Reviews, artikelen, visuele uitspattingen, ze draait er haar hand niet voor om. Is ze geen berichten aan het tikken, dan is ze op zoek naar de pareltjes onder de indiegames, verliest ze zichzelf in grootse JRPG's of verdedigt ze haar Jeugdjournaal Pokémon-expert titel met hand en tand.
-
TrailerCompany of Heroes 3: Final Stand aangekondigd met trailer
Relic Entertainment pakt uit met de aankondiging van Company of Heroes 3: Final Stand. Een nieuwe standalone expansie met een bijzondere twist.
1 reactie -
IndustrieMicrosoft lapt 2.5 miljard dollar en lanceert AI-bedrijf Frontier Company
Terwijl geruchten over massaontslag de ronde doen, is AI-bedrijf Microsoft Frontier Company geopend. Dit met behulp van 2.5 miljard dollar als investering.
3 reacties -
IndustrieOntwikkelaars van Suicide Squad waren klaar met de industrie
De gamingindustrie kan snoeihard zijn. Twee oud ontwikkelaars van Rocksteady doen een boekje open over Suicide Squad: Kill the Justice League.
4 reacties -
GeruchtGerucht: Final Fantasy VII Revelation ontvangt Story Expansion Pass
Na een update in de Epic Games Store lijkt het erop dat Final Fantasy VII Revelation DLC's gaat ontvangen. Zo wordt ook een Story Expansion Pass gevonden.
1 reactie
“I’m glad you are here with me. Here at the end of all things, Sam.”
Allereerst complimenten voor de goede column.
Je hebt natuurlijk helemaal gelijk dat de zogenoemde evolutie eigenlijk het gevolg is van jarenlange conditionering door de platformhouders.
Dat er een digitale versie van een game bestaat is niet het hele verhaal. Sony en Microsoft hebben er actief naartoe gewerkt om de disc uit te faseren.
De digitale gamingdiensten van beide bedrijven, consoles zonder discdrive (naast duurdere varianten met discdrive) en andere ontwikkelingen hebben daartoe geleid.
Ze hebben ons langzaam die kant op geduwd om de tussenpartijen (de Game Mania's) uit de keten te snijden en zo hun marges te vergroten.
Deze generatie kunnen we nog fysieke games kopen via diverse webshops voor Xbox en PlayStation, maar daarna is het waarschijnlijk klaar.
Al beweren sommigen dat dat voor een bepaald platform nu al niet meer mogelijk is, maar die begrijpen waarschijnlijk niet hoe online shoppen werkt.
Voor die mensen een tip: check Budgetgaming:
https://www.budgetgaming.nl/gamesonly/1/console-xboxseriesx.html
https://www.budgetgaming.nl/gamesonly/1/console-ps5.html
Wat natuurlijk ook meespeelt, is dat digitaal voor de consument veel gemak en voordelen met zich meebrengt.
Ik ben zelf helemaal geen verzamelaar en hecht niet zoveel waarde aan eigenaarschap, maar ik kan me goed voorstellen dat anderen dat wel belangrijk vinden.
Ik ken mensen met indrukwekkende verzamelingen en dat ziet er altijd fantastisch uit. Zelf heb ik die behoefte totaal niet. Ik ben daarom al jaren volledig digitaal.
Noem me dom of onderdeel van het probleem, I don't care. Fysiek of digitaal is namelijk niet het echte probleem.
Het grootste gevaar is inderdaad dat straks eenn partij de hele keten controleert en daarmee de prijs kan bepalen.
Ik denk dat veel gamers de gevolgen daarvan enorm onderschatten. De komende jaren gaan we die nadelige effecten waarschijnlijk steeds sterker voelen.
Gamers hebben vaak een voorkeur voor een bepaald platform, logisch die heb ik ook. Maar concurrentie is uiteindelijk goed voor de consument.
Je moet als consument niet juichen wanneer een concurrent omvalt, dat is juist een reden om te janken. Het geeft de overgebleven partij de ruimte om de prijzen te bepalen, en die zal niet bang zijn om ze te verhogen.
De partij die met lagere prijzen zou kunnen concurreren, is er dan bijna niet meer.
Misschien ligt het aan mijn perceptie, maar ik heb Sony altijd gezien als een bedrijf dat vooral reageerde op de concurrentie, terwijl Microsoft juist vaak de markt verkeerd inschatte en te voortvarend vooruit wilde lopen.
Gamers zijn een behoorlijk conservatief volk. Wat de boer niet kent, dat speelt hij niet.
Dat zie je overal in terug, bijvoorbeeld in de reacties op de zogenoemde 'woke'-elementen in games, maar ook op het idee van always-online consoles.
Het gaat me er niet om of die reacties terecht zijn of niet, daar mag iedereen zijn eigen mening over hebben (maar als je niet springt, ben je woke).
Microsoft begreep de conservatieve gamer veel minder goed dan Sony. Daardoor kreeg Microsoft veel kritiek over zich heen, terwijl Sony rustig kon afwachten en kon kijken hoe Microsoft in groene vlammen opging.
En zodra iets van Microsoft wel werkte, volgde Sony slim het voorbeeld. Sony presenteerde zijn consoles bovendien vaak vlak na Microsoft, zodat het eerst de reacties van het publiek kon peilen en de eigen presentatie daarop kon afstemmen (PS4 vs. Xbox One).
Game Pass sloeg aan (enigszins) en Sony kwam vervolgens met een vergelijkbare dienst. Er zijn nog altijd veel mensen die kritisch zijn op Game Pass (of dat terecht is, laat ik hier even in het midden), terwijl Sony met een vergelijkbare dienst grotendeels aan die kritiek lijkt te ontsnappen.
Volgens mij is dat het gevolg van die slimme strategie van Sony.
Het punt is dat Sony inmiddels zo'n groot marktaandeel heeft dat het ineens wél het voortouw durft te nemen. En niet met zomaar iets, het durft fysieke games de nek om te draaien. En zelfs eerder dan veel mensen mogelijk achtte.
Als Sony dat tien jaar geleden had geprobeerd, was de situatie waarschijnlijk heel anders geweest en waren ze nooit zo groot geworden als ze nu zijn.
Dat laat zien dat Sony heel goed weet dat het zich dit inmiddels kan permitteren, omdat er nauwelijks nog sprake is van echte concurrentie.
We kunnen klagen wat we willen, maar als we op een console willen gamen, zijn we grotendeels afhankelijk van Sony en zijn grillen.
Games van 100 euro? Ik zie het zomaar gebeuren. En we kunnen er weinig tegen doen.
Dat gamers en winkeliers dit niks vinden is logisch, maar de uitgevers spreken zich nu ook behoorlijk uit hier tegen.
Er is een dikke rechtszaak aangespannen, omdat veel aspecten niet door de beugel kunnen qua wetten en regelgeving.
Ik acht de kans dat fysieke aankopen bij Sony mogelijk blijven in de toekomst toch 50/50. De Japanners hadden de bak stront niet zo groot verwacht als hoe groot dat ze hem krijgen. Mainstream media over heel de wereld zendt het zelfs uit.
Iedereen kan ervan vinden wat ze willen, maar het is ontzettend consument onvriendelijk. Dat is een onbetwistbaar feit.
Zoals onder mij al aangegeven: Het gaat om de rechten als consument en het zeggenschap over het product. Niet zozeer over hoe het wordt aangeschaft. Onbegrijpelijk dat zoiets belangrijks zo makkelijk over het hoofd wordt gezien. Keer op keer.
En als je het individu acceptabel of zelfs normaal vindt dat een product die jij koopt niet van jou is, dan is er gewoon iets goed.
Het is goed om te zien dat het daadwerkelijke probleem benoemd wordt in dit artikel.
Dan is de monopolie van Sony nog niet eens meegenomen in mijn reactie.
Wat ik me dan afvraag is; De mensen die alleen exclusief digitaal games aanschaffen, schaffen die dan maar 2-3 games per jaar aan? Omdat digitaal echt ZOVEEL duurder is als fysieke games (bizar eigenlijk). Voor fysiek betaal je al snel €80-90, maar voor dezelfde game betaal je €50-60 fysiek.
Als ik mijzelf als voorbeeld neem. Ik koop per maand meerdere nieuwe games. Vaak wel 3-7 games per maand. Die koop ik dan fysiek, speel ik uit, en verkoop ik door omdat ik geen behoefte heb aan de "rommel" die het geeft in mijn huis. Ik koop het daarna WEL digitaal over een tijd als ik de behoefte heb de game weer eens te spelen, maar dan koop ik de game voor €9,99 of zo met alle dlc en alles er op aan en in!
Maar in principe ben ik dus €60 kwijt aan een game kopen, verkoop ik door voor €40-50, en heb je er uiteindelijk maar €10-20 voor betaald om een nieuwe game te kunnen spelen. Zo kun je dus vrij gemakkelijk meerdere games per maand kopen zonder er echt dik geldverlies op te lijden.
Maar als je dit dus digitaal doet, 3-7 games per maand, niet kan doorverkopen, betaal je dus 3x €80 (of €90), tot wel 7x €80 (of €90), en kun je het niet doorverkopen... Hoe doen die mensen dat dan die alleen digitaal zijn? En heb het dan wel over de mensen die net zoveel games als ik kopen, maar dan digital only?
Bij het kopen van games is het bij mij geen gemak dat doorslaggevend is. Ik koop een game alleen digitaal als er geen fysieke optie is. Metroid Prime Remastered was bijv. drie weken exclusief verkrijgbaar in de E-shop voordat ie een fysieke release kreeg, maar ik heb toch gewacht. En dat was moeilijk, want Metroid Prime is mijn favoriete game.
Ik doe het inderdaad voor het hoesje, voor de verzameling en voor de nostalgie etc. En de niet-Nintendo games ook voor het doorverkopen. Daarnaast vind ik het ook prettig dat er nog speciaalzaken zijn, dus ik koop eigenlijk altijd gewoon bij Nedgame (dus ook niet online of bij de mediamarkt o.i.d.). Dat doe ik ook met andere apparatuur. Ik wil gewoon goede uitleg over een product en ik heb echt een hekel aan dingen uitzoeken op internet (oké ik ben hier wel gemakszuchtig).
Wat mij het meest tegenstaat is dat het de bedrijven puur en alleen om het kaalplukken van de consument gaat. Dat is natuurlijk niks nieuws, maar het stoort me wel. En nu worden we als gamer in een hoekje gedrukt waarin je simpelweg weinig keus hebt: gaan we het grote Sony heel veel geld geven voor iets digitaals wat je nooit echt bezit en ook niet kan doorverkopen, of keren we ze de rug toe?
En ik ben me bewust dat ik de streamingdiensten iedere maand ook al veel geld geef om gebruik te maken van muziek en beeldmateriaal en dat ik ook flink betaal om Office te mogen gebruiken. Het is eigenlijk allemaal kut. Eigenlijk moet ik gewoon ergens in het buitenland gaan wonen, een stuk land kopen en zelfvoorzienend gaan worden.
Ik denk inderdaad ook dat het medium niet per se het probleem is, maar het eigendom ervan.
Als Sony (of wie dan ook) nou eens zou komen met een soort van digitaal eigendomscertificaat, wat je kunt weggeven, verkopen, uitlenen etc. en als je wil een volledige download op je eigen (cloud)drive opslaan. Ik weet dat ze dit niet gaan doen, want $$$,
Op Steam heb je die ruilkaarten, die kun je gewoon op de marketplace knallen en verkopen en ze zijn weg uit je verzameling. Dan kan dit met games, films, muziek, boeken toch ook gewoon..