MOLE review - Boort zich metersdiep in je psyche

Hoe ver zou jij gaan om nog één moment door te brengen met een dierbare? Zou je de kans aangrijpen wanneer iemand je die aanbiedt, zelfs wanneer iedereen je voor de gevolgen ervan tracht te waarschuwen? Het zijn wellicht vragen waar je niet iedere dag bij stilstaat, maar die je wel aan het denken zetten wanneer iemand - in dit geval Off Black Creations - ze aan je voorschotelt in MOLE. Zware kost dus. Maar laat deze hevige thematiek zich ook nog vertalen naar een leuke game? Ik 'groef' me naar de kern van MOLE om dat voor je uiteen te kunnen zetten in deze review.

'Dig'

Allereerst is het dus belangrijk om jezelf mentaal enigszins voor te bereiden wanneer je de intentie hebt om in MOLE te duiken. Dat de game behoorlijk volwassen topics aansnijdt, steekt ontwikkelaar Off Black Creations niet onder stoelen of banken. MOLE gaat over de dood en de tol die het van een individu kan eisen. In het geval van MOLE is deze individu een getroebleerde Slavische mijnwerker genaamd Viktor Kaminskyi, die op diverse fronten in de penarie zit. De meest prangende daarvan is zijn job. Viktor begeeft zich dankzij zijn werkgever Strata in vervelende positie, gezien het zijn taak is om in een claustrofobische naoorlogse graafunit koers te zetten naar een vreemd signaal, diep onder de aardkorst.

Dat vreemde signaal wekt bij Viktor een ander probleem op. Zo goed als iedereen die in contact komt met het signaal, begint stemmen te horen, en in het geval van Viktor dringt een stem binnen die hem belooft dat hij hem weer in contact kan brengen met zijn zoontje Petro, die op zesjarige leeftijd is overleden. Het enige wat Viktor daarvoor hoeft te doen is blijven graven, wat uiteindelijk een terugkerend patroon blijkt te zijn gezien het woord 'dig' in elke case file opdoemt. In MOLE lijkt dat dus vooral de kerntaak te worden, iets wat makkelijker klinkt dan het is. De graafmachine waarmee Viktor dat namelijk moet bewerkstelligen is een behoorlijk oud barrel waarin alles op het punt staat om de geest te geven en die constant uit koers raakt.

Metafoor-midabele opbouw

In MOLE resulteert dit in gameplay die het beste te omschrijven valt als een 'Oostblok drill mechanic sim' met een flinke scheut survival-horror saus. Hoewel MOLE aanvankelijk niet heel veel van je vraagt - en met vlagen zelf overkomt als repetitief - heeft Off Black Creations een doel voor ogen met deze ogenschijnlijk simpele gameplay. Het laat je bewust wennen aan dingen. En het is juist die gewenning die ruimte biedt voor de introductie van elementen die de speler op een sinister pad kunnen zetten. Het eerste uur merk je daar relatief weinig van. Terwijl MOLE je laat wennen aan de controls, het nut van de computers en de cartridges die deze kunnen uitlezen, het resetten van een zekeringkast en het bepalen van een koers, zet Off Black Creations op de achtergrond een diepe psychologische wending klaar.

Elke meter die Viktor dieper graaft, voelt in Mole bewust metaforisch aan. Bij hem knaagt overduidelijk het gemis, maar ook een gevoel van schuld. Hoe dieper Viktor naar het signaal graaft, des te dieper wij als speler in zijn herinneringen graven. Zoals Viktors werkgever Strata erop gebrand is om bij de kern van het signaal te geraken, zo lijkt Viktor zelf ook geobsedeerd met het graven naar zijn herinneringen aan Petro. Men heeft er alles voor over om maar bij dat uiteindelijke doel te komen, zelfs wanneer het risico's brengt waarvoor iedereen waarschuwt. Want hoe dichterbij men komt, des te instabieler alles wordt. Wanneer alles om je heen begint te bezwijken onder de enorme druk - letterlijk en figuurlijk - zie er dan nog maar eens je verstand erbij te houden.

Psychologische horror zoals het hoort

Op dat vlak moet ik Off Black Creations dan ook de credits geven voor het creëren van een uitmuntende sfeer en een prettige pacing om de ramp-up van psychologische terreur in uit te voeren. Men geeft ons tijd om te wennen aan de basics, welke in het laatste uur van de game op eigenzinnige wijze worden getest. Daarnaast verdient Off Black Creations ook de nodige complimenten voor de manier waarop het de horrorelementen introduceert. Het strooit er niet mee, verzandt niet in jumpscare overload en houdt het zodanig subtiel dat elk scenario waarin men wel in aanraking komt met een horror tafereel, het werkt omdat het langzaam op je is ingewerkt. Waar menig survival-horror developer gore en scares in je strot duwt, gaat Off Black Creations met MOLE voor de slow burn.

Hoe slow, dat ligt ook een beetje aan de speler. De mate van progressie is namelijk sterk afhankelijk van je visueel en oplossend vermogen. Naast de basic handelingen als licht re-routen door te klooien met een zekeringkast en het instellen van de coördinaten van de boorunit, moet men ook van tijd tot tijd de hersenen aan het werk zetten om omgevingspuzzels op te lossen. Hoe vlot je daarin bent, hangt helemaal af van je observatievermogen. Zelfs de meest obscure puzzel valt namelijk vlot op te lossen, mits je de aanwijzingen vindt en volgt. Wie zijn ogen niet de kost geeft, kan zich een rolberoerte zoeken in het 'rabbit hole' genaamd Viktors grondboor (en zijn tanende brein).

Wat wel aan me knaagt...

Ondanks het feit dat ik MOLE tot nu toe (en eerlijk gezegd, geheel onverwachts) een dijk van een game vind, zijn er ook dingen die ik een tikkeltje jammer vind. De meest prominente daarvan is het gebrek aan opties om dialoog op een later moment terug te luisteren; zelfs als deze dialoog geen invloed heeft op de kans om puzzels op te lossen. Aan de ene kant is het begrijpelijk. Telefoongesprekken terugluisteren is nu eenmaal niet logisch, maar de optie om een transcript ervan terug te kunnen lezen was fijn geweest, vooral omdat het moeite kan kosten om vanwege de gesproken Slavische taal de gesprekken goed te volgen. Is het heel erg? Nee. Was het fijn geweest? In mijn geval wel.

Wat ook fijn was geweest was een optie tot manual- of quick saving, gezien autosave-punten soms verder uit elkaar liggen dan wenselijk kan zijn. Dat gevoel werd in mijn geval aangewakkerd door een scenario waarin ik keer op keer moest resetten vanwege een bug - die overigens inmiddels verholpen is - waardoor ik elke keer behoorlijk terug werd gezet in progressie. Gezien MOLE je af en toe ook laat dealen met scenario's waarin een fail je laat respawnen, was het prettiger geweest om de autosaves iets krapper op elkaar te hebben, of een optie had geboden om zelf te quick saven.

Over fails gesproken, de controls kunnen hier in enkele gevallen debet aan zijn. Hoewel het control schema vrij rechttoe-rechtaan is, kiest Off Black Creations er vooral met kruipen voor om dingen anders te doen door met elke kruipbeweging te eisen dat je die handmatig invoert. Met alle keybind en toggle opties had ik ergens gehoopt dat hier ook een 'toggle crawl' optie in had gezeten zodat ik niet constant de [W] hoefde te spammen, maar soit. En ja, controller support was ook fijn geweest, al belooft men plechtig dat hier post-launch nog naar gekeken gaat worden. Maar goed, als dat alles is, dan valt het allemaal reuze mee. En zelfs hier heb ik behoorlijk naar moeten graven.