Project Songbird review - Gekras voor de een, zang voor de ander

Over smaak valt niet te twisten. Wat voor de een aangenaam is, kan voor de ander als ondraaglijk worden ervaren. Neem bijvoorbeeld zoiets simpels als een controller, één van de speerpunten binnen menig discussie in de console oorlogen van de afgelopen decennia. Een Xbox-aanhanger ervan overtuigen dat de DualSense controller beter is - of vice versa - dat is gewoon verspilde moeite. Het is dus een feit dat niet iedereen te pleasen valt. Ook ik - als reviewer en columnist - weet dat. Maar dat betekent niet dat daaraan toegeven gemakkelijk is. Het idee alleen dat na amper een handvol zinnen nu er waarschijnlijk al mensen zijn die zijn afgehaakt of doorgescrold naar de conclusie, vreet nu al aan me. Dit is een fenomeen waar helaas veel meer artiesten, ontwikkelaars en content creators mee kampen, al hangt niet iedereen dat altijd aan de grote klok. FYRE Games’ Connor Rush heeft na vijf jaar sleutelen aan Project Songbird besloten om dat wel te doen, wat mij weer heeft doen besluiten om er een review aan te wijden, een review waarvan ik nu al weet dat deze waarschijnlijk niet iedereen gaat pleasen.

Het Probleem

In Project Songbird plaatst de solo developer ons in de schoenen van Dakota Tripp, een singer-songwriter met een enorme last op de schouders. Dakota is contractueel verplicht om tien nieuwe nummers aan te leveren, maar de inspiratie is ver op. Het enige wat nog uit de pen vloeit zijn concepten waar Dakota’s fans niet echt warm voor lijken te lopen. Waar Dakota’s eerdere werk kon rekenen op unanieme lof van zowel de achterban als de critici, heeft men nu geen goed woord over voor de nieuwe artistieke richting die Dakota is ingeslagen.

De reden voor die richtingsverandering wordt vrij snel duidelijk. Dakota verkeert in een staat van depressie na een plotseling verlies van haar broer, Finn, een artiest wier zelfvertrouwen constant op de proef is gesteld zodra zijn schilderijen werden tentoongesteld. Finn was overduidelijk zijn eigen grootste criticus, met een hoop psychische malheur als gevolg. Het wegvallen van Finn heeft zichtbaar impact op Dakota, maar dat is helaas iets waar het management slechts gedeeltelijk begrip voor kan opbrengen. Contracten zijn er om vervuld te worden en de fans verwachten een album met herkenbare muziek. Het deprimerende pad dat Dakota nu bewandelt, daar moet dus snel vanaf worden geweken, of dat nu leuk is of niet.

Om Dakota daarin te faciliteren wordt een experimenteel pad richting een blokhut in de Appalachen aangeboden, een retraite die in het verleden wonderen heeft verricht voor artiesten met soortgelijke writer’s block. Of het aan de frisse buitenlucht ligt of wat anders, het heeft vrijwel consistent geresulteerd in absolute bestsellers. Enigszins reluctant accepteert Dakota de uitnodiging. Wat valt er namelijk te verliezen? Veel, blijkt al vlug. Het is namelijk niet de gezonde Appalachian buitenlucht die de writer's block opheft. De oorzaak van de spirituele verlichting is veel sinisterder dan dat.

De Confrontatie

Gedurende de vijf uur die Project Songbird ongeveer van je opeist, loodst het je middels drie actes en een epiloog door drie fases van Dakota’s beslommeringen en(innerlijke) struggles. Overdag zijn deze van een vrij onschuldige aard, waardoor deze stuk voor stuk in een walking sim formule kunnen worden uitgerold. Zorgen dat het waterfilter z’n werk doet, met een geluidsrecorder wat soundbites opnemen in de natuur en af en toe een kiekje schieten, hopende dat het de donkere wolken in Dakota’s brein wat doet opklaren. Toch speelt Project Songbird al snel de psychologische horror kaart. Hekwerken en sloten beletten Dakota ervan om te exploreren en de vraag over wat schuilgaat achter die obstakels, krijgt al snel de overhand.

Desalniettemin is het juist een open deur die de dynamiek in Project Songbird op z’n kop zet. Zodra de zon achter de horizon verdwijnt, souffleert een lichtgevende entiteit ons in om de confrontatie aan te gaan die achter een onheilspellende rode deur wacht. Het rustige walking sim format transformeert in een minder rustige formule van een stealth survival horror kaliber, waarin Dakota niet alleen vecht tegen de innerlijke demonen, maar ook stalkers die elk hun eigen uitdaging met zich meebrengen. Jezelf afvragen of je er goed aan hebt gedaan om je diepste geheimen bloot te leggen is voor de meeste van ons al moeilijk genoeg, laat staan wanneer elke confrontatie met groteske entiteiten je laatste zou kunnen zijn als je besluit om de permadeath optie aan te zetten.

Het Conflict

Het zijn deze omschakelingen waar ik persoonlijk ondervond dat Project Songbird met zichzelf in conflict raakt. FYRE Games heeft in het verleden vaker uit het psychologische horror vaatje getapt met games als We Never Left (voor de Dread X Collection) en het intrigerende The Colossus Is Coming, maar uitgerekend het passieproject genaamd Project Songbird is er een waarin enkele keuzes discutabel zijn, al lieten de epiloog me eraan twijfelen of het een onderdeel van de subliminale boodschap is. Ik heb het over de toevoeging van vuurwapens, die in mijn optiek net zo goed achterwege hadden kunnen blijven omdat ze zo goed als niks toevoegen aan de ervaring. Sterker nog, combat doet zelfs afbreuk aan de psychologische horror vibe.

Waar Project Songbird namelijk floreert is in het psychologische en het had er mijns inziens beter aan gedaan om het daar bij te houden. Zodra een game je weet te besluipen - ondanks het gebruik van inmiddels stereotiepe mannequins die je constant op scherp zetten - weet je dat je iets goeds in handen hebt, vooral wanneer je de innerlijke onrust extra weet op te voeren middels goed getimede geluidseffecten en magnifiek gebruik van schaduwprojectie. FYRE Games heeft een ongekende hoeveelheid aandacht gestopt in het opwekken van suspens en angst (vooral in de laatste acte) om achteraf weer in te boeten op stealth en combat scenario’s die - mede door minder sterk uitgewerkte controller support - eerder frustreren dan pleasen, zelfs wanneer de “red light, green light”-achtige achtervolgingsscenes behoorlijk effectief zijn gebleken.

De Acceptatie

Uiteindelijk zullen we dan ook moeten accepteren dat Project Songbird hier en daar een valse noot zingt. Eén van die valse noten heet ‘redundantie’. Met vlagen voelt Project Songbird aan als een typisch passieproject waar een ontwikkelaar zijn of haar hart en ziel in heeft gestort, maar aan het einde van de rit ook moest accepteren dat niet alles de final cut kan halen. In het geval van Project Songbird heeft het er alle schijn van dat FYRE Games de keuze heeft gemaakt om het er uiteindelijk niet uit te knippen, wat soms het gevoel geeft van een onderbenut of onderontwikkelde game mechanic. Zo heb ik in de game weinig nut gevonden voor de fotocamera of de kiekjes die ik ermee heb geschoten. Ook de natuurgeluiden die ik op aangeven van de narratief heb opgenomen zullen vast ergens voor gebruikt zijn, al doet Project Songbird er te weinig mee om het een memorabele activiteit te maken.

Daarnaast zal FYRE Games - oftewel Connor Rush - er ook mee moeten leven dat hij enigszins kritiek gaat krijgen op de character development van Dakota, waarvan ik gedurende deze review bewust heb besloten om daar geen voornaamwoorden van te vermelden. Project Songbird portretteert Dakota in de proloog namelijk als genderneutraal en verwijst dan ook met ‘they’ naar Dakota, iets wat waarschijnlijk beter zou vallen bij de gaming community wanneer deze keuze een nut dient in de game. Menig game heeft al ingezet op seksuele geaardheid of genderidentiteit en weeft daar een groot deel van de narratief omheen, maar Project Songbird doet dat dus niet. Het is dus nog maar de vraag in hoeverre dat impact heeft op de receptie.