Orbitals review - Een liefdevolle coöp-reis door een oude anime

Sommige games draaien om helden die in hun eentje de wereld redden. Orbitals vraagt je juist om iemand naast je op de bank, of in mijn geval aan de andere kant van een online verbinding, te vertrouwen. Samen met mijn maatje Vincent stapte ik in een ruimteschip, loste ik puzzels op en keek ik naar een wereld die rechtstreeks uit een anime uit mijn jeugd had kunnen komen. Nostalgie en teamwork vormen het hart van Orbitals, maar weet die combinatie ook lang genoeg te boeien?

Een anime uit de jaren negentig, maar dan speelbaar

Het eerste wat opvalt aan Orbitals is de stijl. De game wordt ontwikkeld door Shapefarm en haalt zijn inspiratie duidelijk uit klassieke Japanse anime uit het begin van de jaren negentig. Dat zie je niet alleen terug in de tekenstijl van de personages. Ook het kleurgebruik, de achtergronden en zelfs de framerate voelen alsof je naar een oude anime-serie kijkt. Vooral dat laatste is interessant, want Shapefarm probeert niet alleen een anime-look na te maken, maar ook echt het gevoel van die periode te vangen. De ontwikkelaars lijken daarbij veel aandacht te hebben besteed aan elk klein detail. Achtergronden zitten vol details en hebben een warme, handgemaakte uitstraling. De filmische cutscenes van Studio Massket sluiten daar goed op aan en maken het plaatje compleet. Je merkt tijdens het spelen dat de makers een grote liefde hebben voor klassieke anime. Orbitals voelt daardoor als een game die is gemaakt door mensen die precies weten waarom die oude series nog steeds zo geliefd zijn. Het resultaat is een stijl die meteen een eigen gezicht geeft aan een game die qua gameplay juist bekend terrein opzoekt.

Die bekende gameplay komt niet helemaal uit de lucht vallen. Game Director Jakob Lundgren werkte eerder bij Hazelight Studios, de ontwikkelaar die we kennen van A Way Out, It Takes Two en Split Fiction. De invloed van die studio is dan ook duidelijk aanwezig in Orbitals. Ook hier draait alles om samenwerken en je kunt de game dan ook niet in je eentje spelen. Orbitals is vanaf het begin gebouwd als een coöp-only avontuur voor twee spelers. Je kunt lokaal in split-screen spelen, maar ook online samen op pad gaan. Vincent en ik kozen voor die tweede optie, waarbij hij via de Friend Pass gratis met mij kon meespelen. Dat betekende wel dat hij alleen kon spelen wanneer ik hem uitnodigde voor een sessie. Wat ik prettig vond, is dat we niet dezelfde instellingen hoefden te gebruiken. Bij de start kon ieder van ons zelf kiezen voor een Japanse of Engelse voice-over. Ik koos zonder twijfel voor Japans, terwijl Vincent de Engelse stemmen gebruikte. Dat werkt goed en zorgt ervoor dat je niet afhankelijk bent van de voorkeur van je medespeler.

Maki en Omura hebben elkaar hard nodig

Voor je begint, kies je welk personage je wilt spelen. Vincent ging voor Omura en ik nam de rol van Maki op me. Samen vormen zij twee ontdekkingsreizigers die meer moed dan ervaring lijken te hebben. Hun thuisbasis verkeert in slechte staat en zit gevangen in een bovennatuurlijke kosmische storm. Om hulp te vinden moeten Maki en Omura zich voorbij die Storm Wall wagen en het onbekende verkennen. Het verhaal vormt de basis voor een avontuur langs gevaarlijke asteroïdevelden, verlaten ruimtestations en vreemde buitenaardse locaties. Na het kijken van een prachtig geanimeerd introfilmpje kregen Vincent en ik de taak om drie cores te verzamelen om ons ruimteschip te repareren en klaar te maken voor de grote reis. Die eerste uren laten direct zien hoe Orbitals is opgebouwd. Je loopt rond in je schip, spreekt met NPC's en kiest wie welke gadget meeneemt. Op het schip kun je ook alvast oefenen met je gereedschap voordat je het in een echte puzzel moet gebruiken.

Daarna neem je plaats in het ruimteschip en vlieg je naar je volgende bestemming. Ook daar moet je samenwerken, want de ene speler kan het schip besturen terwijl de ander de wapens bedient. Het fijne is dat deze rollen niet vastzitten aan Maki of Omura. Je kunt tijdens het spelen dus gewoon wisselen en kijken welke taak het beste bij je past. Dat geldt ook voor de gadgets die je gebruikt. In tegenstelling tot bijvoorbeeld It Takes Two is een specifieke vaardigheid of rol niet gebonden aan een personage. Je kiest zelf welke gadget je oppakt en kunt daardoor makkelijker van rol wisselen. Dat maakt Orbitals toegankelijk en voorkomt dat één speler altijd dezelfde soort taken moet uitvoeren. De samenwerking draait daardoor meer om wat je op dat moment wilt doen dan om de keuze die je aan het begin van de game hebt gemaakt. Dat is een simpele keuze van Shapefarm, maar wel een die goed werkt voor een coöp-game waarin flexibiliteit centraal staat.

Drie gadgets en vooral veel overleg

Orbitals geeft je drie belangrijke gadgets om puzzels en obstakels op te lossen. De eerste is de Scraphook, een soort grappling hook waarmee je objecten op afstand kunt vastpakken en naar je toe kunt trekken. De tweede gadget, de Liquid Launcher, lijkt op een waterpistool en gebruik je om brandjes te blussen of speciale radjes met waterdruk te laten draaien. De derde is de Beam Launcher, een laser waarmee je bepaalde objecten activeert of door specifieke materialen heen brandt. Geen van deze hulpmiddelen is ingewikkeld in gebruik. Met één druk op de knop activeer je je gadget en met de joystick richt je op je doel. Daardoor ben je snel bezig met de puzzel zelf in plaats van met moeilijke besturing. De uitdaging zit dan ook vooral in de samenwerking tussen de twee spelers. Bij iedere puzzel moet je overleggen, op het juiste moment handelen en soms wachten tot je partner klaar is. Orbitals maakt daarmee duidelijk dat communicatie een van de belangrijkste mechanics van de game is.

De puzzels zelf zijn over het algemeen niet erg moeilijk. Je hebt geen snelle reflexen of uitgebreide kennis van games nodig om de meeste obstakels te overwinnen. Dat maakt Orbitals een geschikte game voor spelers met verschillende niveaus. Ik kan me goed voorstellen dat je deze game speelt met een partner die weinig games speelt, of met een jonger broertje, zusje of kind dat al wat ervaring heeft met een controller. De game vraagt vooral om samen nadenken en elkaar helpen. Soms ging die eenvoud echter iets te ver. Er waren momenten waarop Vincent en ik niet goed wisten wat de game van ons verwachtte. Er worden geen hints gegeven tijdens het spelen, dus je zult echt zelf uit moeten vogelen wat de bedoeling is. Gelukkig kwamen we meestal snel verder, daar je best wel snel doorhebt wat de bedoeling is, als je eenmaal om je heen hebt gekeken.

Naast de puzzels die je met de verschillende gadgets op moet lossen, krijg je in de verschillende levels ook speciale tijdelijke vaardigheden. Deze vaardigheden worden specifiek ingezet om een puzzel op te lossen of om je door het level heen te bewegen. Zo heb je bijvoorbeeld een ground pound-vaardigheid die je in één level nodig hebt om knoppen in te drukken, of een double jump die je in één level nodig hebt om door een platformsectie heen te bewegen. Ondanks dat je dus maar drie gadgets hebt om te gebruiken, is de variatie in gameplay en soorten puzzels best groot.

Samenwerken kan ook eindigen in ruzie

Dat de gadgets niet alleen voor puzzels zijn bedoeld, ontdek je snel genoeg. Je kunt ze namelijk ook gebruiken om je medespeler dwars te zitten. Met het waterkanon kun je de ander omver schieten, terwijl je met de laser er zelfs voor zorgt dat de ander moet respawnen. Op papier klinkt dat als een leuke manier om wat chaos toe te voegen aan een sessie met vrienden. In de praktijk zit er alleen geen mechanic in Orbitals om dit gedrag tegen te gaan. Speel je samen met iemand die het leuk vindt om je constant te kutten, dan kun je zonder veel moeite steeds opnieuw worden lastiggevallen. Vincent en ik konden er om lachen, maar ik zie ook voor me dat dit na een tijdje flink irritant wordt. Zeker omdat je tijdens sommige puzzels afhankelijk bent van goede timing en aandacht. Ik ben enig kind, maar ik kan me voorstellen dat je dit niet met je puberale broertje wilt gaan spelen. Een kleine beperking of cooldown op de gadgets had hier geen verkeerde toevoeging geweest. Het is een klein punt, maar in een game die volledig om samenwerking draait, valt het wel op.

De manier waarop Orbitals split-screen gebruikt, zorgt ook voor een paar opvallende keuzes. Wanneer je lokaal speelt, wordt het scherm verdeeld tussen Maki en Omura. Maki verschijnt altijd links en Omura altijd rechts. Dat blijft zo, zelfs wanneer Maki's controller als Player 2 staat ingesteld en Omura's controller als Player 1. Voor spelers die gewend zijn dat hun scherm bij hun controller hoort, kan dat even verwarrend zijn. Online spelen heeft dat probleem natuurlijk niet, omdat je niet naast elkaar zit. Toch blijft Orbitals ook online een split-screenpresentatie gebruiken. Je ziet dus niet alleen je eigen personage, maar ook altijd wat je partner doet. Dat is soms handig omdat je direct ziet waar de ander mee bezig is. Tegelijkertijd voelt het vreemd wanneer je allebei op een eigen scherm zit en toch maar een deel van je beeld gebruikt. Het is een bewuste keuze die de nadruk op samenwerken versterkt, maar ik weet niet of iedereen hier blij van wordt. Soms worden de beide schermen echter samengevoegd tot één scherm, als de specifieke puzzel om dit perspectief vraagt. Een interessante keuze die het gevoel van samenwerken nog meer versterkt.

Wat wel heel fijn is, is dat je wel bijna altijd afzonderlijk van elkaar rond kunt lopen. Bij veel games die je in coöp speelt, ben je afhankelijk van de snelste speler. Wanneer een van de twee spelers als eerste bij een locatie is, wordt de ander meegeteleporteerd. Bij Orbitals is dat niet. Wanneer de ene speler bijvoorbeeld het schip verlaat, kan de ander nog in het schip rond blijven lopen. Meestal wordt een ruimtestation of locatie vergrendeld met een dubbele deur die je alleen samen kunt openen, dus hier moet de snelste speler juist wachten op de ander. Dat is best fijn, want je wordt daardoor niet gedwongen om steeds maar achter de snelste speler aan te hobbelen.

Van ruimteschip naar puzzelkamer

De structuur van Orbitals is vrij duidelijk. Je volgt het verhaal en reist van A naar B zonder veel ruimte om zelf een route te kiezen. Wanneer je in je ruimteschip zit, lijkt het misschien alsof je vrij door de ruimte kunt vliegen. In de praktijk kun je alleen naar je volgende doel. Onzichtbare muren houden je tegen wanneer je probeert verder te verkennen. Dat maakt Orbitals een lineaire ervaring en daar is op zichzelf niets mis mee. De game probeert ook niet te doen alsof je een groot sterrenstelsel vrij kunt ontdekken. Toch had ik het interessant gevonden als je iets meer vrijheid had gekregen tussen de verschillende missies. Misschien een verlaten station om optioneel te bezoeken of een klein gebied waar je samen naar geheimen, collecties of easter eggs kunt zoeken. Nu voelt het ruimteschip vooral als een transportmiddel tussen de puzzels. De momenten waarop je rondloopt en met NPC's praat, geven het schip wel wat meer leven.

Tijdens het avontuur speel je wel verschillende minigames vrij. In elk level vind je een speciale cartridge die je kunt verzamelen. Wanneer je dan terug bent op je ruimteschip, kun je hiermee samen een minigame spelen. Dit zijn korte spelletjes die je samen met of tegen elkaar speelt. Dit zijn leuke afwisselingen tussen het puzzelen en samenwerken door. Ook vind je op de verschillende locaties lokale wezentjes. Deze aliens zijn vriendelijk en komen met je mee terug naar het ruimteschip. Hoe verder je dus in het verhaal komt, hoe levendiger je ruimteschip wordt. De verschillende aliens doen verder niets, maar ze zijn wel grappig om naar te kijken.

De ruimte is niet alleen rustig en gezellig

Orbitals draait niet alleen om rustige puzzels en het besturen van een ruimteschip. De game bevat ook boss fights die het tempo flink kunnen veranderen. Deze gevechten zijn op een leuke manier opgebouwd en vragen opnieuw om samenwerking. Timing speelt daarbij een belangrijke rol, zowel bij je aanvallen als bij het gebruik van je speciale vaardigheden. Je moet dus goed letten op wat er gebeurt en tegelijk rekening houden met je medespeler. Dat maakt de gevechten een logisch onderdeel van de rest van de game. Ook hier moet je samen nadenken over wat er nodig is. De boss fights zorgen daardoor voor een fijne afwisseling tussen de verschillende puzzels. Ze geven de game wat meer actie zonder dat Orbitals ineens verandert in een pure actiegame. De focus blijft liggen op samenwerken.

Niet alles verliep tijdens onze online sessies even soepel. De laadschermen tussen bepaalde delen van de game waren namelijk vrij lang. Ik weet niet zeker of dit specifiek te maken had met het feit dat wij online speelden. Toch viel het genoeg op om te noemen, omdat het tempo van de game hierdoor soms werd onderbroken. Orbitals probeert je mee te nemen in een avontuur dat van de ene bijzondere locatie naar de andere reist. Lange laadmomenten halen je dan even uit die reis. De Nintendo Switch 2 draait de game verder prima tijdens het spelen, maar deze onderbrekingen hadden korter mogen zijn. Het is vooral iets dat je merkt wanneer je in een goede flow zit met je medespeler. Je lost samen een puzzel op, bent klaar voor het volgende deel en moet dan wachten. Hopelijk kunnen updates dit probleem verbeteren, zeker wanneer het inderdaad samenhangt met online coöp.